بخش 5 خانات شرقى يا اويغورستان
در درونشان مىانديشند كه خانههاى آنها ابدى است ، و منازل مسكونى آنان هميشه محل زاد و ولد خواهد بود ؛ بر سرزمينهايشان نام خود را مىگذارند . اما افتخار انسان به خانه نيست ؛ . . . - زبور : 49 ؛ 12 - 11 .
ايالتى را كه ميرزا حيدر ، منگلاى سويه ، ناميده ، چنان كه ديدهايم « 1 » از مرز غربى فرغانه تا شرق قرهشهر جديد ، كه شهر و ناحيهاى بوده كه در ايام ميرزا حيدر ، چاليش و در زمان بسيار قديم « يانگى » يا « ين - گى » ناميده مىشده ، امتداد داشته است . اين ناحيه همراه با ناحيه بزرگى از تورفان كه در آن سوى شرق ناحيه مذكور واقع بود ، در خلال دو قرن ( يا در بخش بزرگى از آن ) كه مورد بحث تاريخ رشيدى است ، امارتى مغولى را تشكيل مىداد كه كاملا جدا از حكومت اصلى خانات مغول بود . در خلال نيمه دوم سده چهاردهم و ربع اول سده پانزدهم ، كه امراى دوغلات قدرت را در ولايات كاشغر ، آقسو ، ختن ، و غيره - يعنى تمام آلتى شهر - در دست داشتند ، نه در تاريخ رشيدى و نه در اثر هيچ مؤلف مسلمانى كه من مىشناسم ، نشان ديگرى از حكام نواحى شرقى جز آنچه ميرزا
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 194 ، پىنوشت شمارهء 17 .