غايب است ميخواهم كه از فضيلت اين بيعت محروم ماند پس بدست راست خود اشارت كرده فرمود كه اين دست دست عثمان است و دست چپ خويش را گفت اين دست من است آنگاه دست چپ را بر دست راست نهاده از قبل ذو النورين با خود بيعت نمود قتاده گويد زهى شرف عثمان كه دست خواجهء هردو جهان دست او باشد در روضة الصفا مسطور است كه شخصى از على مرتضى كرم اللّه وجهه پرسيد كه در باب عثمان چه ميگوئى جواب داد كه آية كريمه
( إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى )
در شأن كسانى نازل شده كه عثمان مقتداى ايشان است و ايضا كلام معجز نظام
( الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا )
بيان عظم شأن طايفهاى مىكند كه عثمان بر ايشان سمت تقدم دارد كلبى مفسر گويد كه آية
( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا يُتْبِعُونَ ما أَنْفَقُوا مَنًّا وَ لا أَذىً لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ )
در شأن امير المؤمنين عثمان است رضى اللّه عنه و بعضى ديگر از مفسران بر آن رفتهاند كه مراد از تواصوا بالحق در سورهء كريمهء و العصر ذو النورين است و ايضا عبد اللّه بن عمر رضى اللّه عنهما و جمعى كثير از ائمهء تفسير چنان اعتقاد دارند كه كلام معجز نظام
( أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ )
درباره امير المؤمنين عثمان رضى الله عنه نازل گشته نقلست كه چون خبر واقعه عثمان رضى الله عنه بسمع عايشه صديقه رسيد با آنكه از آن جناب آزرده خاطر بود زبان به كلمه ( انا لله و انا اليه راجعون ) گردان ساخته گفت كه شعر
و لو كان فى الدنيا كريم مخلد * * خلدت و لكن ليس حى بخالد *
بيت
كريم را بكرم گر زياده گشتى عمر * * ترا عطيه ز حق عمر جاودان بودى
و چون سعد بن ابى وقاص رضى الله عنه آن حادثهء شنيعه را شنيد بگريست و گفت در اوايل ظهور اسلام از براى محافظت دين و ملت خويش بمدينه گريخته بوديم و اكنون از براى صيانت شريعت از مدينه فرار مىبايد نمود از سعيد بن المسيب رحمة الله عليه سؤال كردند كه حال عثمان چون بود گفت او مقتول شد در حالتى كه مظلوم بود و قاتل او ظالم و كسى كه براى او مقاتله ننمود معذور بواسطهء اشتباه احوال او ايزد متعال عز اسمه از حضرت عثمان رضى الله عنه راضى بود زيرا كه خليفهاى بود لين و رحيم و برو كريم امير برره و قتيل فجره شب همه شب بيدار بودى و در يكركعت ختم كلام پروردگار كردى بجان جوانمردى نموده بمحاربه رضا نداد تا خون مسلمانان ريخته نگردد و پس از وقوع شهادت او تيغ فتنه از غلاف بيرون آمد و غزوات و فتوحات نهايت پذيرفته تقسيم اموال و غنايم صفت انقطاع گرفت
ذكر اسامى ازواج و اولاد عثمان رضى الله عنه
علماء اخبار آوردهاند كه عثمان رضى اللّه عنه در اوان جاهليت و اسلام هشت زن به عقد خويش درآورد و رقيه و ام كلثوم كه در سلك بنات سيد كاينات عليه افضل الصلاة انتظام