ذكر واقعهء يمامه و قتل مسيلمة بن ثمامه
در اكثر كتب مورخين سمت تحرير و تبيين پذيرفته كه خالد بن الوليد چون از قضيهء مالك بن نويره فراغت يافت با لشكر ظفر اثر كه بروايت روضة الاحباب بيست هزار نفر بودند بجانب يمامه شتافت و در آنوقت مسيلمه چهل هزار مرد جرار فراهم آورده در نواحى باغى كه آن را حديقة الرحمن ميگفتند و بالاخره بحديقة الموت موسوم شد مستعد جنگ و پيكار نشسته بود و چون تقارب فريقين بتلافى انجاميد و نايرهء حرب و قتال بباد حملهء ابطال رجال مشتعل گرديد نخست ارباب ضلال را استيلا دست داده ابو حذيفه و سالم كه صاحب رايات اهل اسلام بودند با فوجى كثير از قراء صحابه بعز شهادت فايز شدند و كفار خود را بخيمهء خالد رسانيده آن را بشكافتند و شمشير برام تميم حواله كرده خواستند كه بتتميم كار او پردازند و بالاخره بنابر شفاعت مجاعه كه در سلك اعيان يمامه انتظام داشت از سر خون آن ضعيفه درگذشتند و چون ثابت بن قيس انصارى و براء بن مالك و زيد بن الخطاب غلبه كفار و فرار امت سيد ابرار مشاهده نمودند زبان ملامت گشاده كمر شجاعت برميان بستند و بنابر اهتمام و اجتهاد ايشان مسلمانان دلير شده بر اتباع مسيلمه حمله كردند و در اثناء كر و فر محكم بن الطفيل كه از اعاظم شجاعان يمامه بود بضرب شمشير براء بن مالك يا به زخم سنان عبد الرحمن بن ابى بكر رضى اللّه عنهما بقتل رسيد بدان سبب كفار دل شكسته گشته از ميدان ستيز روى بوادى گريز نهادند و بحديقة الموت پناه جسته متحصن شدند و براء بن مالك تيغ جهاد آخته و خود را بر در آن باغ انداخته چندان كشش و كوشش نمود كه اهل يمامه ابواب حديقه را بازگذاشتند و مسلمانان در آنجا ريخته بسيارى از كافران را بقعر جهنم فرستادند و مسيلمه بر دست وحشى قاتل حمزه رضى اللّه عنه و ابن ام عماره انصارى كشته گشت و نسيم فتح و ظفر بر پرچم علم اسلام وزيده كفر و ظلام نگونسار گرديد و مهم مردمى كه در قلعهء يمامه متحصن بودند بنابر مساعى مجاعه بطريقهء مصالحه فيصل يافت و خالد خبر اين فتح مبين را با خمس غنايم نزد ابو بكر صديق رضى اللّه عنه فرستاده انوار فرح و سرور بر وجنات ارباب توحيد تافت و در آن محاربه از سپاه مسيلمه چهارده هزار كس بقتل رسيدند و از مسلمانان بروايت احمد بن اعثم كوفى هفتصد نفر و بقول بعضى ديگر از مورخين فضيلت اثر سيصد و شصت كس شربت شهادت چشيدند و از جملهء شهدا يكى ابو دجانه سماك بن خرشه انصاريست و از مناقب ابو دجانه آنكه حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله و سلم روز احد شمشيرى بر دست گرفته بود فرمود كه كيست كه اين تيغ را چنانچه سزاوار است بگيرد صحابه پرسيدند كه يا رسول اللّه حق اين شمشير چيست آنحضرت فرمود كه حق اين شمشير آنست كه از كفار آن را دريغ ندارد و مسلمانان را بدان نيازارد فقال ابو دجانه ( انا اخذ بحقه ) و رسول صلى اللّه عليه و سلم آن شمشير را به او عنايت كرد ابو دجانه بدان وسيله در روز مذكور بسيارى از