حره بعز دست بوس آن مقتداء احرار سرافراز گشتند و آنحضرت بمحلهء قبا در ميان بنى النجار بسراى كلثوم بن هدم يا سعد بن خيثمة نزول فرمود و چند روز آنجا توقف نموده در آن ايام ببناء مسجد قبا كه آيهء كريمهء
( لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى )
از عظم شأن آن روايت مىكند پرداخت و آن اول بقعهايست كه حضرت مصطفى عليه من الصلاة اشرفها در مدينه ساخته آنجا نماز گذارد به ثبوت پيوسته كه بعد از توجه رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلم بمدينه امير المؤمنين على مرتضى كرم اللّه وجهه مدت سه روز در حريم حرم توقف كرده ودايع خلايق را كه نزد آنحضرت بود به صاحبانش رسانيده آنگاه پياده متوجه يثرب گرديد و بقول بعضى از علماء شيعه جمعى از غلظاء كفره مرتضى على رضوان اللّه تعالى را تعاقب نمودند و بين الجانبين مهم بجنگ و جدال سرايت كرده شاه ولايت بظفر و نصرت اختصاص يافت و هنوز رسول صلى اللّه عليه و سلم در محلهء قباء بود كه بملازمت آنحضرت رسيد و باصناف الطاف از امثال و اقران ممتاز گرديد و بروايت اهل فضيلت سنت و جماعت آنكه امير المؤمنين على رضى اللّه عنه آن راه را پياده طى كرده بود و آبلهاء برپاى مباركش ظاهر گشته بعد از وصول به خدمت رسول صلى اللّه عليه و سلم آنحضرت دست همايون برپاى آن جناب ماليده و دعاء شفا خوانده آنعارضه به صحت تبديل يافت بلكه ديگر در مدت العمر ابن عم سيد عالم صلى اللّه عليه و سلم درد پا نكشيد
ذكر وقايع سال اول از هجرت سيد ابرار على سبيل الايجاز و الاختصار
نزد علماء اخبار و فضلاء به ثبوت پيوسته كه رسول صلى اللّه عليه و آله الاطهار روز جمعه از محلهء قبا متوجه نفس مدينه شد و چون بمنازل بنى سالم بن عوف رسيد در بطن و اثونا از راحله فرود آمده به خواندن خطبه و اداء نماز جمعه قيام و اقدام نمود و اين اول نماز جمعه بود كه آنحضرت در مدينه گذارد و بعد از نماز پيغمبر صلى اللّه عليه و سلم از آنجا نيز در حركت آمده در هرچند قدم يكى از مشاهير شهر زمام ناقهء خير الانام را ميگرفت و به زبان نياز ميگفت يا رسول اللّه منزل مرا بشرف نزول همايون مشرف گردان تا شرايط اخلاص بتقديم رسانم و آنحضرت ميفرمود كه مهار شتر مرا بگذاريد كه او مامور است و همچنين ميرفت تا بزمينى كه حالا مسجد متبركهء مدينه است رسيد ناقه در آن موضع به زانو درآمده ابو ايوب انصارى رضى اللّه عنه پيش دويد كه يا رسول اللّه وثاق من نزديكترين منازل است به اين زمين اگر اجازت فرمائى احمال و اثقال ترا به بنده خانه برم مصراع
كرم نما و فرود آ كه خانه خانهء تست
رسول صلى اللّه عليه و سلم دستور داده ابو ايوب آنخدمت بجاى آورد و حضرت رسالتپناه مدت هفت ماه در خانه ابو ايوب بسر برد و هم در آن ايام كه خير الانام عليه الصلاة و السلام بمدينهء طيبه نزول فرمود عبد اللّه بن سلام كه از جملهء احبار يهود بود و بمزيد علم و دانش امتياز تمام داشت باسلام درآمد و در سال اول از هجرت حضرت رسالت آن سرزمين را كه محل نزول همايون بود از صاحبانش كه دو يتيم بودند