ديگر آنكه قريب بايام بعثت خير البشر بر هر حجر و شجر كه بگذشتى آوازى از آن بسمع همايونش رسيدى كه السلام عليك يا رسول اللّه و چون تنها براهى رفتى شنيدى كه شخصى او را ندا كرده گفتى يا محمد هرچند از يمين و يسار نگاه كردى كسى را نديدى و وهم بر ضمير وحى پذيرش غالب گشته به طرفى دويدى و هم در آن اوان فيض محبت الهى بمرتبهاى بر فضاء دل هدايت نماى آنحضرت استيلا يافت كه آثار ما سوى اللّه را از صحيفهء خاطر معجز مآثرش محو كرد و در قطع علايق و عدم اختلاط با خلايق بمثابهاى مبالغه نمود كه هركس از عقلا بر آن حال اطلاع مىيافت كلمهء ( ان محمد اعشق ربه ) بر زبان آورد
ذكر ابتداء نزول وحى الهى و كيفيت بعثت حضرت رسالت پناهى
واقفان اسرار آسمانى و عارفان آثار قرآنى چنين آوردهاند كه چون زمان فرود آمدن جبرئيل و اوان نزول آيات تنزيل نزديك رسيد اعراض از مؤانست جنس انس و اغماض از مصاحبت معشر بشر بر ضمير انور پيغمبر صلى اللّه عليه الى يوم المحشر مستولى گرديد لاجرم عنان عزيمت بصوب كعبهء وصال انعطاف داده اكثر اوقات در غار حرا باستحكام قواعد اركان عبادت ميپرداخت و رياض رياضت و عبوديت را به آب نياز و هواء اخلاص سرسبز و ناضر ميساخت و چون چندگاه روزگار خجسته آثارش برين منوال بگذشت و مخزن باطن اعجاز ميامنش محل ورود اسرار الهى و مورد فيوض انوار نامتناهى گشت جبرئيل امين بفرمودهء رب العالمين از اوج سدرة المنتهى ببسيط غبرا آمده در رغرر الفاظ قرآنى و جواهر زواهر كلمات فرقانى به گوش هوش آنحضرت رسانيد و خاتم نبوت بانگشت درايتش درآورده قامت قابليتش را بخلعت فاخرهء ختميت مشرف گردانيد نظم
آن گهر تاج فرستادگان * * تاج ده گوهر آزادگان *
ديد بسر افسر پيغمبرى * * يافت ببر خلعت دين پرورى *
تافت بر او پرتو انوار وحى * * گشت دلش مظهر اسرار وحى
تفصيل اين اجمال آنكه بعثت حضرت رسالتپناه مدت شش ماه بطريقه روياء صالحه بود چنانچه هر خوابى كه ميديد تباشير تعبير آن مانند صبح صادق از مطلع احوال آن حضرت طلوع مىنمود آنگاه در جبل حرا روح الامين خود را بر آن سرور ظاهر گردانيده گفت يا محمد منم جبرئيل فرستادهء حق عز و علا بسوى تو و تو رسول خدائى اين آيه بخوان بر زبان آورد كه ( ما انا بقارى ) يعنى من خواننده نيستم پس جبرئيل رسول را صلى اللّه عليه و سلم گرفته محكم بفشرد و بازگفت بخوان و همان جواب شنيد و اين فشردن و گفتن و شنيدن سه نوبت تكرار يافته بعد از آن جبرئيل گفت
( اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ )
و بروايت اكثر و اشهر هم در آن روز روح الامين پاشنه بر زمين ماليد تا چشمه آب پيدا شد و سيد المرسلين را تعليم وضو كرد و پيش رفته احرام صلواة بست و آنحضرت بوى اقتدا فرمود و دو ركعت نماز گذارد آنگاه حضرت