تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي ) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠
اورنك جهانبانى تواند بود اشتغال نمود شخصى به دو گفت بيت
ز تخم فريدون فرخ رواست * * كه شايسته تخت و تاج نواست
و زال زو را كه ولد طهماسب بن منوچهر بود و او را زاب و زاغ نيز گويند بپادشاهى برداشته متوجه افراسياب شد و پور پشنك نيز بعزيمت جنگ و تلاش نام و ننك در برابر آمده بعد از تساوى صفين و انگيختن غبار حرب و شين افراسياب پشت بر معركه كرده روى بوادى فرار آورد و بروايت حافظ ابرو مدت هفت ماه زمان مقابله و مقاتله اهالى ايران و توران امتداد يافته در آن ايام بلاء غلا بمرتبه‌اى شايع شد كه مزيدى بر آن متصور نباشد و هر دو سپاه آنمعنى را از شأمت ظلم و نزاع دانسته با يكديگر صلح نمودند و سالار تركان بعد از آنكه دوازده سال در ايران بظلم و عدوان پرداخته بود عنان عزيمت بجانب تركستان انعطاف داد و سلطنت خطه ايران بر زاب قرار يافت بيت
بتوران زمين رفت افراسياب * * جهان جملگى شد مقرر بزاب
زاب بن طهماسب بن منوچهر در سن هشتاد سالگى قدم بر مسند جهانبانى نهاده بهمگى همت متوجه آنشد كه اختلالى را كه بسبب استيلاء افراسياب در ممالك ايران وقوع يافته تدارك نمايد و مدت هفت سال خراج از رعايا نطلبيد و انهار و قنواتى كه پور پشنك مسدود گردانيده بود بدستور سابق جارى ساخت و چون مدت سى سال به بسط بساط عدل و انصاف پرداخت متوجه عالم آخرت شده گرشاسب را ولىعهد گردانيد

ذكر گرشاسپ

بقول اكثر مورخين دخترزادهء بنيامين بن يعقوب عليه السلام و برادرزادهء زو بود و او بعقيدهء صاحب تاريخ معجم بعد از فوت زاب مدت بيست سال بر مسند سلطنت و اقبال ممكن داشت و حمد اللّه مستوفى گويد كه گرشاسپ شش سال رايت پادشاهى برافراشت و از مفاتيح العلوم چنان معلوم مىشود كه زاب و گرشاسب باتفاق يكديگر بامر جهانبانى قيام مينمودند و ملقب بشريكين بودند و قول طبرى آنكه گرشاسب وزير او بود و العلم عند اللّه الودود و هو الموصل الى كل المطلوب و المقصود

گفتار در بيان سلطنت كيان

بقول اكثر مورخان زبان‌دان كى بلغت پهلوى مرادف جبار است و بزعم طبرى كى و ملك يك معنى دارد و سلاطين كيانى با اسكندر رومى ده نفر بودند و بقول جمهور اصحاب اخبار مدت اقبال ايشان از هفتصد و سى و چهار سال نگذشته اما بموجبى كه درين مختصر تفصيل مييابد زمان اقبال ايشان از هفتصد و هفتاد سال متجاوز است و اول كسى كه از ايشان متصدى سرانجام مهام جهانبانى شد كيقباد بود و كيقباد اول لقب داشت و بروايت صحيح او نبيره پسر نوذر ابن منوچهر است و بعضى گفته‌اند كه كيقباد از صلب زاب بوجود آمد و او پس از فوت گرشاسب بچندگاهى بنابر سعى زال تاج حكومت بر سر نهاد و منصب