چكيدهء درس بيست و نهم
3 - يكى از مهمترين زمينههايى كه شاعران شيعى دربارهء آن شعر گفتهاند ، مرثيهسرايى بر شهيدان خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بود ، كه در دو بخش مىتوان به آن پرداخت :
الف ) مراثى امام حسين عليه السّلام
نخستين كسانىكه در رثاى شهيدان كربلا شعر سرودند ، زنان داغديده بنى هاشم بودند .
از جمله آنها جناب ام البنين مادر حضرت ابو الفضل عليه السّلام است او در بقيع براى فرزندانش مرثيه مىگفت مردم مدينه دور او جمع مىشدند و به مرثيه او مىگريستند . اشعار مراثى شهداى كربلا به سبب سختگيرى بنى اميه در دوران امويان ، در مقايسه با دوران عباسيان كمتر بوده است ؛ اما در دورهء امام صادق عليه السّلام كه زمينه آماده بود آن حضرت مرثيه براى امام حسين عليه السّلام را زنده كرد .
ب ) مراثى ساير شهيدان فرزندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله
فرزندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله مظلوم بودند و پيوسته به دست ستمكاران كشته مىشدند و شاعران در رثاى آنان شعر مىسرودند . بعد از شهداى كربلا در ميان طالبيان بيشترين اشعار در رثاى يحيى بن عمر طالبى سروده شده است .
4 - فضايل و مناقب خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله
شاعرانى چون : فرزدق ، كميت ، سيد حميرى و دعبل خزاعى در بيان مناقب خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله شعر مىسرودند .
5 - هجو دشمنان خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله
شاعران شيعى براى دفاع از كيان تشيّع ، به هجو دشمنان اهلبيت عليهم السّلام مىپرداختند .