أتطلب ثارا لست منه و لاله * و ما لابن ذكران الصفورى و الوتر . « 1 »
كما افتخرت بنت الحمار بامّها * و تنسى اباها اذا تسامى او لو الفخر . « 2 »
الا ان خير الناس بعد نبيهم * وصى النبى المصطفى عند ذى الذكر . « 3 »
و اول من صلى و صفونبيّه * و اول من اردى الغواه لدى بدر . « 4 » « 5 »
در لابهلاى جنگ جمل كه طرفداران بنى اميه و به اصطلاح عثمانيان رجزهايى را در تاييد حركت خويش و تهييج ياران خود مىگفتند ، اصحاب امير المؤمنين عليه السّلام نيز متقابلا جواب آنها را مىدادند ؛ از جمله اين اشخاص عمار ياسر و مالك اشتر بودند . مثلا ؛ تعدادى از افراد قبيله بنى ضبّه كه دور شتر عايشه را گرفته بودند ، لجام شتر را مىگرفتند و كشته مىشدند ؛ آخرين نفرى كه افسار شتر را گرفت چنين گفت :
نحن بنو ضبّه اصحاب الجمل * ننعى ابن عفان به اطراف الاسل « 6 »
ردّوا علينا شيخنا ثم بجل « 7 » « 8 »
مالك اشتر به مقابل او شتافت و چنين گفت :
كيف نردّ نعثلا و قد قخل * سارت به أمّ المنايا و رحل « 9 »
آنگاه ضربهاى به او زد و او را كشت . « 10 »
در جنگ صفين به سبب طولانى شدن مدت جنگ ، افزون بر مقابله و پيكار نظامى ، مقابله شعرى به تمام معنى ميان دو سپاه برقرار بود . نصر بن مزاحم اشعار بزرگانى چون مالك اشتر ، خزيمة بن ثابت ، فضل ابن عباس ، قيس بن سعد ، عدى بن حاتم ، عمرو بن حمق خزاعى ، حجر
هامش
( 1 ) . آيا تو خونخواهى كسى را مىكنى كه هيچ خويشاوندى با او ندارى ؛ ابن ذكران صفورى كجا و خون خواهى عثمان كجا .
( 2 ) . تو به قاطر مىمانى كه هنگام فخرفروشى ، پدر الاغش را از ياد برده و به مادر اسبش افتخار مىكند .
( 3 ) . آگاه باشيد ، بهترين مردم بعد از پيامبر نزد خدا جانشين نبى مصطفى است .
( 4 ) . اوست نخستين كسىكه نماز گزارده و برادر پيامبر و نخستين كسىكه سپاهيان ظالم را در بدر عقب رانده است .
( 5 ) . همان مأخذ .
( 6 ) . ما بنى ضبّه ، ياران جمل هستيم و با نيزههايمان خونخواهى عثمان مىكنيم .
( 7 ) . شيخ ما را سالم به ما برگردانيد .
( 8 ) . شيخ مفيد . همان مأخذ .
( 9 ) . چگونه ما نعثل را برگردانيم ، در حالىكه پوسيده است و تيغها به تن او رفتهاند و مرده است ؟ !
( 10 ) . همان .