افزون بر اين ، امامان معصوم عليهم السّلام در اين شهر بودند و مردم آنجا از تعليماتشان بهره مىبردند . بهويژه در زمان امام باقر و امام صادق عليهما السّلام حلقههاى درس اين دو بزرگوار به مسجد النبى نيز كشيده شد . ابو حمزه ثمالى مىگويد :
« در مسجد النبى نشسته بودم كه مردى نزديك من آمد و سلام كرد و سراغ ابو جعفر ( امام باقر عليه السّلام ) را گرفت . پرسيدم : چه كار دارى ؟ گفت : چهل مسئله آماده كردهام تا از ابو جعفر سوال كنم ؛ سخن او تمام نشده بود كه امام باقر عليه السّلام وارد مسجد شد . عدهاى از اهل خراسان اطرافش را گرفته بودند و درباره مناسك حج ، از آن حضرت مىپرسيدند » . « 1 »
برخى از شاگردان اين دو بزرگوار مثل ابان بن تغلب نيز در مسجد النبى جلسه درس داشتند ؛ وقتىكه ابان وارد مسجد النبى مىشد در جايگاه پيامبر مىنشست و مردم دورش را مىگرفتند و براى آنها حديث مىگفت . امام صادق عليه السّلام به او مىفرمود :
« در مسجد مدينه بنشين و به مردم فتوا بده ؛ زيرا من دوست دارم كه در ميان شيعيانم اشخاصى مثل تو ديده شوند » . « 2 »
يمن
پيش از اينكه عراق گشوده شود و كوفه بنيانگذارى گردد ، شيعيانى در يمن مىزيستند .
يمن بعد از مدينه دومين منطقهاى است كه پس از درگذشت پيامبر ، شيعيان على عليه السّلام در آن بودند ؛ زيرا نخستين بار اهل آنجا به دست على عليه السّلام مسلمان شدند . ابن شهر آشوب مىنويسد :
« رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله خالد بن وليد را بهسوى يمن فرستاد تا آنان را به اسلام فراخواند كه براء بن عازب هم در ميان نيروهاى خالد بود . خالد شش ماه در آنجا ماند ، ولى نتوانست كسى را مسلمان كند . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله از اين مطلب خيلى ناراحت شد و خالد را بر كنار كرد و به جايش امير المؤمنين ، على عليه السّلام را فرستاد ، آن جناب وقتى آنجا رسيد ، نماز صبح را بهجا آورد و نامه پيامبر را براى مردم يمن خواند . همه قبيله حمدان در يك روز مسلمان شدند و بعد از
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 46 ، ص 357 .
( 2 ) . نجاشى ، احمد بن على . فهرست اسماء مصنفى الشيعة ( رجال نجاشى ) ، دفتر نشر اسلامى وابسته به جامعه مدرسين ، قم ، 1407 ه ق ، ص 10 .