قيس بن ربيع هم مىگويد : بعد از شنيدن اين سخن از مسح بر نعلين خوددارى كردم .
مردى از خوارج خدمت امام باقر عليه السّلام رسيد و آن حضرت را مخاطب قرار داد و گفت :
« اى ابا جعفر ! چه چيزى را مىپرستى ؟ » حضرت فرمود : « خدا را . » مرد گفت : « او را ديدهاى ؟ » فرمود : « آرى ولى ديدگان نمىتوانند او را مشاهده كنند ، بلكه قلبها با حقايق ايمان او را مىبينند . با قياس شناخته نمىشود . با حواس درك نمىگردد . شبيه مردم نيست . . . » مرد خارجى از محضر امام بيرون رفت ، درحالىكه مىگفت : « خدا خوب مىداند كه رسالتش را كجا قرار دهد » .
دانشمندانى چون عمرو بن عبيد ، طاووس يمانى ، حسن بصرى و نافع مولى ابن عمر براى حل مشكلهاى علمى و مشكلهاى فقهى خدمت حضرت مىرسيدند . « 1 »
آنهنگام كه وارد مكه مىشد ، مردم براى استفتا از حلال و حرام به سوى او سرازير مىشدند و فرصت مصاحبت آن جناب را غنيمت مىشمردند و بر علم و دانش خويش مىافزودند . در حلقهء درس امام باقر عليه السّلام در مكه افزون بر طالبان دانش ، انديشهوران زمان نيز شركت مىكردند . « 2 » وقتىكه هشام بن عبد الملك براى حج به مكه آمده بود ، حلقه درس آن جناب را ديد و برايش گران آمد . شخصى را خدمت امام فرستاد كه از سوى او بپرسد مردم در محشر چه مىخورند ؟ امام در جواب فرمود :
« در محشر درختان و نهرهايى است كه مردم از ميوه آنها مىخورند و از آنها آب مىآشامند تا از حساب فارغ شوند .
هشام دوباره آن مرد را فرستاد كه بپرسد مگر مردم در محشر فرصت خوردن و آشاميدن دارند ؟ امام فرمود : « در جهنم نيز فرصت خوردن و آشاميدن مىيابند و درخواست آب و ساير نعمتهاى خدا را مىكنند . »
زراره مىگويد :
« همراه امام باقر عليه السّلام كنار كعبه نشسته بودم ، آن حضرت رو به كعبه قرار داشت كه فرمود : نظر به كعبه عبادت است . در اين هنگام مردى آمد و عرض كرد : كعب الاحبار
هامش
( 1 ) . حيدر . اسد . الامام الصادق و المذاهب الاربعة ، دار الكتاب العربى ، ط سوم ، 1303 ، ج 1 ، ص 452 و 453 .
( 2 ) . علامه مجلسى ، محمد باقر . بحار الانوار ، المكتبة الاسلاميه ، ج 46 ، ص 355 .