از اين بوطاهر تبانى خويش امام بوصادق تبانى براى اين كار فرستاده شده بود
( 20 ) - وى :
يعنى امير ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
( 21 ) - داديم : بيقين خواهيم داد ، مستقبل محقق الوقوع بصيغهء ماضى
( 22 ) - سنهء . . . : يعنى سال 428 ؛ بدان گونه كه امروز هم گويند سال 67 بجاى 1367
( 23 ) - مناظره كرد : سؤال و جواب و بحث كرد
( 24 ) - معنى جمله :
شيوه و عمل او به طريقهء امام ابو حنيفه شباهت دارد - بوحنيفه مراد ابو حنيفه نعمان بن ثابت پيشواى حنفيان و اهل رأى و قياس ( 80 - 149 )
( 25 ) - الزام : واجب و لازم گردانيدن ، مصدر باب افعال
( 26 ) - به جهت دوستى : براى دوستى
ص 752
( 1 ) - جرم : بكسر جيم و راء مهمله ساكن شهرى است از نواحى بدخشان بدان سوى و لوالج چون از مشرق به مغرب گرايند ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
( 2 ) - معنى جمله : حاكمان كوهستان سر به شورش برداشته بودند
( 3 ) - بجست : گريخت ، مصدر آن جستن بفتح اول
( 4 ) - سنهء . . . : سال 430
( 5 ) - راست در آن وقت كه : درست همان هنگام كه
( 6 ) - از حد وصف گذشته : بيش از حد شرح ، صفت نواخت
( 7 ) - قضاء نيشابور : داورى نيشابور و باصطلاح شرعى فصل خصومات و قطع منازعات در آن ناحيه
( 8 ) - رخا مرغ : در نسخهبدل « زخا مرغ » آمده است با علامت پرسش - در لغتنامهء دهخدا هم ضبط نشده است
( 9 ) - را : حرف اضافه بمعنى براى
( 10 ) - اين خداوند : اين پادشاه
( 11 ) - شگرف :
بكسر اول و فتح دوم بزرگ
( 12 ) - طاعن : عيبجو ، اسم فاعل از طعن بمعنى طعنه زدن
( 13 ) - نمط : بفتح اول و دوم طريقه و گونه
( 14 ) - اضحى : بفتح اول و سكون دوم و الف مقصوره در آخر جمع اضحاة ( بفتح اول و سكون دوم ) بمعنى گوسفند كه در چاشت يا در روز عيد قربان ذبح نمايند و عيد اضحى همان عيد قربان است در روز دهم ذىالحجه - در زبان فارسى بعيد اضحى گاه جشن گوسپندكشان گفته مىشد ، رودكى فرمايد :
باد بر تو مبارك و خنشان * جشن نوروز و گوسپندكشان
( 15 ) - تعبيه : بفتح اول و سكون دوم و كسر سوم آراستن و آماده كردن ، مصدر باب تفعيل
( 16 ) - سكمان : به نظر مىرسد كه شايد نام سرزمينى بوده است و در لغتنامه دهخدا ضبط نشده
( 17 ) - خوانهاى با تكلف : موصوف و صفت پيشوندى - با تكلف بمعنى پرتجمل و با افراط در رعايت آداب و رسوم ، مركب از « با » پيشوند دارندگى و مصاحبت و اسم ( تكلف )
( 18 ) - علامت : علم و درفش
( 19 ) - دبدبه : بفتح اول و سكون دوم و فتح سوم نقاره و طبل
( 20 ) - منشور : فرمان ، اسم مفعول از نشر
ص 753
( 1 ) - ارسلان جاذب : از اميران با قدرت و حاجب سلطان محمود
( 2 ) - حق گزاردند : پيشكش