بجاى تسليت آورده است )
( 5 ) - پسر رومى : ابن الرومى ، علىّ بن عباس شاعر عرب در عصر عباسى ( 221 - 284 )
( 6 ) - معنى دو بيت : روزگار هر امانتى را از من مىربايد و هيچ خير و نيكوئى در چيزى كه بازگردانيده و ربوده شود نباشد . ايام بر من جامه و كمربندى از جوانى پوشيد پس زود باشد كه آنچه پيش بر من پوشانده است غارت شود - مصراع آخر تصحيح قياسى مرحوم دكتر فياض است ؛ سنائى فرمايد :
خوش خوش از من سراى هزل و مجاز * عاريتها همىستاند باز
( 7 ) - رودكى : شاعر نامدار عصر سامانى درگذشته به سال 329
( 8 ) - معنى بيت : عمر چه كوتاه باشد چه دراز آيا دوباره از اين صورت معدوم نخواهى شد چنان كه پيش از اين نشئه هم اين صورت و هيئت را نداشتى يعنى از اين صورت معدوم بودى پس به اين صورت موجود شدى و دوباره از اين صورت معدوم خواهى شد
( 9 ) - چنبر : حلقه
( 10 ) - عنا : بفتح اول رنج
( 11 ) - طراز : بفتح اول شهرى بوده است نزديك اسپيجاب در مرز چين
( 12 ) - معنى بيت : اين خودبينى و نخوت كه بر جان تو چيره آمده است فريب اهريمن است ، غرور خوابى است كه حقيقتى ندارد و جز مجاز نباشد
ص 503
( 1 ) - پردان : بسيار دانا و علامه
( 2 ) - حشمت قديم : شكوه و احترام ديرينه
( 3 ) - معنى جمله :
زحمت و رنج را از ما دور مىداشت
( 4 ) - واسطه : ميانجى ( كسى كه در ميان كار شاه با مردم باشد )
( 5 ) - از آن خود : بندگان وابسته به خويشتن
( 6 ) - بركشيده : ترقى داده و به پايگاه بلند رسانيده
( 7 ) - خداوند ماضى : لقب سلطان محمود
( 8 ) - رفيع : بفتح اول بلند ، صفت رأى
( 9 ) - رويد : برويد ، تقديم فعل براى تأكيد است در انجام دادن آن
( 10 ) - طارم : عمارت گنبدى شكل ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 445 شمارهء ( 22 )
( 11 ) - بنشاند :
معزول كرد و فروگرفت ( بازداشت كرد )
( 12 ) - بالا : قد و قامت
( 13 ) - عمامه : بكسر اول دستار - مراد از بالا و عمامه در اينجا شكل ظاهر
( 14 ) - صاحب ديوانى : عهدهدار عايدات مملكت بودن
( 15 ) - بسته كار : كند كار ، مقابل كاربر ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 475 شمارهء ( 11 )
( 16 ) - شتابزده : عجول ، مقابل بسته كار
( 17 ) - روستايى طبع : صفت تركيبى ، ظاهرا مراد كند ذهن و دير انتقال و اهل تكلف
( 18 ) - بىمحابا : بىپروا يا ناپروا و بىتكلف
( 19 ) - جواب ستده : پاسخ دريافتشده و گرفته ، موصوف و صفت - در نسخهبدل « جواب بسنده » آمده است بمعنى « پاسخ كافى » كه مناسبتر مىنمايد ( نگاه كنيد به حاشيهء صفحه 367 تاريخ بيهقى تصحيح دكتر فياض چاپ سال 1324 )
( 20 ) - حشمت گرفته است : قدر و منزلت و اعتبار يافته است
( 21 ) - شمار : علم محاسبه
( 22 ) - دبيرى : منشىگرى و نويسندگى
( 23 ) - چنوئى : كسى نظير وى
( 24 ) - ثغر : بفتح اول و سكون دوم مرز
( 25 ) - معنى جمله :