اجازه
( 16 ) - بحاصل شود : همانا بدست آيد ، « به » پيشوند فعلى براى تأكيدست
( 17 ) - جزم : بفتح اول و سكون دوم استوار و قاطع
( 18 ) - استطلاع : طلب آگاهى كردن ، مصدر باب استفعال
( 19 ) - تذكره : بفتح اول و سكون دوم و كسر سوم ، يعنى صورت و سياهه از هداياى فرستاده شده ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
( 20 ) - مهادات : به يكديگر هديه ( تحفه و ارمغان ) دادن ، مصدر باب مفاعله
ص 259
( 1 ) - بازگردانيده شود : بجاى بازگردانيده شوند ، آوردن فعل مجهول بصيغهء مفرد با مسند اليه جمع ( نايب فاعل )
( 2 ) - محروس : نگاهبانى كرده ، اسم مفعول از حراست
( 3 ) - مضموم : پيوسته و فراهم آورده ، اسم مفعول از ضم
( 4 ) - التماس : جستن چيزى ، مصدر باب افتعال
( 5 ) - باذن . . . : به دستورى و اجازت خدا كه توانا و بزرگ است
( 6 ) - مشافهه الاولى : مشافهه نخستين
( 7 ) - يا اخى . . . : اى برادر و مورد اعتماد من ، ابو القاسم ابراهيم عبد اللّه حصيرى ، خداوند زندگانيت را دراز گرداناد
( 8 ) - توقير : بزرگداشت ، مصدر باب تفعيل
( 9 ) - تذكره : نگاه كنيد به صفحهء 258 شمارهء ( 19 )
( 10 ) - تودد : دوست داشتن ، مصدر باب تفعل از مجرد و داد
( 11 ) - تعهد را : براى تعهد ، تعهد بمعنى تازه كردن پيمان و عهد مصدر باب تفعل
( 12 ) - سبكى : مختصر بودن و اندك بودن ، اسم مصدر
( 13 ) - ملاطفات : جمع ملاطفه مصدر باب مفاعله بمعنى نيكوئى و نرمى نمودن باهم
( 14 ) - صاحب دولت : مراد پادشاه بختيار است
( 15 ) - كاسد : ناروان ، اسم فاعل از كساد
( 16 ) - وصلت :
در سياق فارسى بفتح اول و سكون دوم پيوستگى
( 17 ) - آميختگى : آميزش
( 18 ) - مضرب :
سخن چين ، اسم فاعل از تضريب ، مصدر باب تفعيل
( 19 ) - يكدستى : اتحاد و همدلى
( 20 ) - دندانهاشان كند شود : به كنايه يعنى قطع طمع كنند
( 21 ) - مساعدت و موافقت هر دو جانب : مفعول صريح فعل بدانند بحذف « را »
( 22 ) - غزو : بفتح اول و سكون دوم جنگ با كفار
( 23 ) - تازه گردانيم : تجديد كنيم
ص 260
( 1 ) - درخواهى : درخواست كنى
( 2 ) - حشم : خدمتكاران خاص و لشكر و چاكران
( 3 ) - آن جانب كريم : آن دودمان نژاده و شريف
( 4 ) - ادام . . . : خداوند پيوسته آنان را نيرو بخشاد و توانائى دهاد
( 5 ) - زيادت و نقصان : افزونى و كاستى
( 6 ) - صلاح : بفتح اول مصلحت و خير و نيكى
( 7 ) - بعيب نداشتهاند : همانا عيب نشمرده و بد ندانستهاند
( 8 ) - الحاح : درخواستن و ابرام و اصرار ، مصدر باب افعال
( 9 ) - مناظره : با هم سؤال و جواب و بحث كردن ، مصدر باب مفاعله
( 10 ) - محابا : بضم اول فروگذاشت مخفف محاباة ؛ بىمحابا : بىپروا و بىملاحظه ، قيد روش و وصف
( 11 ) - معنى جمله : داورى بر وفق ديدار و
تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 374
مساهمون: محمد بن حسين البيهقي
ص٣٧٤