نتواند بود
( 5 ) - سطوت : بفتح اول و سكون دوم و فتح سوم سختگيرى و حمله
( 6 ) - خشك بماندم : به كنايه سخت متحير و مبهوت شدم
( 7 ) - بموقع نيفتد : مناسب نباشد و باصطلاح جا نيفتد
( 8 ) - دستورى : رخصت و اجازه و پروانه
( 9 ) - نالانى : بيمارى - ضعف نالانى : سستى و ناتوانى بسبب بيمارى ، چنان كه پيداست نيازى به افزودن [ و ] نيست
( 10 ) - خواهند كه به انتقامى بتوانند رسيد : قصد دارند كه اگر امكان بيابند از او كيفر كشند ، مسند مركب
( 11 ) - مقررست : آشكار و ثابت است
( 12 ) - تثبت : برقرار ماندن و تأنى در امرى و شتاب نكردن ، مصدر باب تفعل
( 13 ) - توقيع : بفتح اول و سكون دوم امضا و نوشتهء مختصر شاه ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 7 شمارهء ( 6 )
( 14 ) - آراسته گشته : مزين ، صفت عهد
( 15 ) - مكاشفت : با كسى آشكارا جنگ كردن و دشمنى نمودن ، مصدر باب مفاعله
( 16 ) - زرق : بفتح اول و سكون دوم ريا و تزوير و بند و حيله و فريب
( 17 ) - افتعال :
دروغ بربافتن ، مصدر باب افتعال
( 18 ) - برفته است : كار برفته يا عمل مؤثر واقع شده است
( 19 ) - گربز : بضم اول و سكون دوم و ضم سوم زيرك و محيل
ص 187
( 1 ) - مشرف : مفتش ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 173 شمارهء ( 6 )
( 2 ) - طلايع : بفتح اول جمع طليعه بمعنى طلايهء لشكر يا جمعى از لشكر كه دورادور براى پاس بگردند ، يزك و پيشرو لشكر
( 3 ) - اين كس : يعنى حامل اين نامه را ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
( 4 ) - مصر : ثبات و دوامورزنده ، اسم فاعل از اصرار مصدر باب افعال
( 5 ) - بر : حرف اضافه بمعنى بزيان
( 6 ) - حجت نكند : دليل نسازد و اتخاذ سند نكند
( 7 ) - بما دست زد : بما متوسل شد
( 8 ) - درخواهد : درخواست كند
( 9 ) - باززنيم : پس زنيم و دور سازيم و كنار گذاريم
( 10 ) - بازنبنديم : منسوب و وابسته نسازيم
( 11 ) - معنى جمله : چگونه وى ( منوچهر ) را بر عهد نابستن شرمسار كنم ( از روى مجامله اين سخن را گفته است )
( 12 ) - تشبيب : در اينجا بمعنى مقدمه و آغاز ، مصدر باب تفعيل و بمعنى غزل گفتن و اظهار عشق كردن نيز آمده است
( 13 ) - نسخة العهد : رونوشت يا سواد پيماننامه
( 14 ) - به زينهار ايزد : سوگند به پيمان و عهد خداوند
( 15 ) - خراجگزار : بفتح اول باجپرداز
( 16 ) - اطال . . . : خداوند زندگانى او را دراز گرداناد
( 17 ) - او را : يعنى محمود را ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
( 18 ) - معونت :
بفتح اول يارى و عون
( 19 ) - مظاهرت : يارمندى كردن و پشتيبانى ، مصدر باب مفاعله از مجرد ظهارة بفتح اول قوى پشت گرديدن
( 20 ) - نيابت نيكو نگاه دارم : حفظ الغيب كنم . نيز نگاه كنيد به صفحهء 72 شمارهء ( 2 )
( 21 ) - پدر : مراد سلطان محمود از لحاظ دستورى عطف بيان خداوند
( 22 ) - نبوت : بفتح اول و سكون دوم و فتح سوم دورى و جدائى ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )
تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 322
مساهمون: محمد بن حسين البيهقي
ص٣٢٢