« و نامهها رفت در اين ابواب سخت نيكو ، و در رسالتى كه تأليف من است ، ثبت است ، اگر اينجا بياوردمى ، قصه سخت دراز شدى و خود سخت دراز مىشود اين تأليف و دانم كه مرا از مبرمان بشمرند . اما چون مىخواهم كه حق اين خاندان بزرگ را به تمامى گزارده آيد ، كه بدست من امروز جز اين قلم نيست ، بارى خدمتى مىكنم ( ص 651 )
به عقيدهء مرحوم دكتر فياض اين مجموعه شامل برخى از نامههاى سلطنتى بوده است .
4 - در صفحهء 154 كتاب آثار الوزراء سيف الدين حاجى بن نظام عقيلى ، فراهم آمده در نيمهء دوم قرن نهم هجرى بتصحيح و تعليق مير جلال الدين حسينى ارموى چاپ دانشگاه تهران سال 1337 از كتابى بنام مقامات خواجه بو نصر مشكان تأليف بيهقى نام برده مىشود كه به نظر استاد فياض شايد همان مقامات محمودى بوده باشد .
5 - در صفحهء 175 تاريخ بيهق تأليف ابو الحسن علىّ بن زيد بيهقى آمده است كه :
« از تصانيف او كتاب زينة الكتاب است ، و در آن فن مثل آن كتاب نيست »
از اين سخن چنين برمىآيد كه اين تصنيف در آئين نگارش نامهها بوده است . استاد دكتر فياض در صفحهء « ز » مقدمهء مصحح بر تاريخ بيهقى چاپ سال 1324 نوشتهاند « در يك مجموعهء خطى در كتابخانه آقاى حاج حسين آقا ملك در تهران چند ورقى هست مشتمل بر شرح بعضى از لغات كتابتى كه منسوب به بيهقى است و شايد از زينة الكتاب باشد . »
استاد دانشمند جناب آقاى دكتر صادق كيا « مهر » اين بخش از زينة الكتاب را كه بتعبير ايشان دفتركى است شامل 373 سخن با عنوان « چند سخن كه دبيران در قلم آرند » ويراسته و در سلسلهء انديشهء نيك شمارهء ( 3 ) در تهران بچاپ رسانده و دو فهرست الفبائى براى واژههاى آن از فارسى به عربى و از عربى به فارسى ترتيب دادهاند كه كار يافتن برابر واژهها را در دو زبان آسان مىسازد . اين دفترك چنين آغاز مىشود :
« اين فصلى است از رسايل ابو الفضل شاگرد ابو نصر مشكان دبير سلطان محمود مشتمل بر چند سخن كه دبيران در قلم آرند .
بدانكه بجاى بستاخى انبساط نويسند و بجاى خويشتن كشيدن انقباض و بجاى ترسانيدن تهديد و بجاى شوريدگى اضطراب و بجاى يارى دادن اعانت و بجاى يارى خواستن استعانت . . . و بجاى انديشه تأمل و بجاى آهستگى تأنى و بجاى نيك شدن صلاح و بجاى استوارى ثقه و بجاى آرزومندى تمنى و بجاى شادكارى عشرت و بجاى همراهى صحبت . . . »
چاپهاى تاريخ بيهقى
1 - چاپ اول اين كتاب چاپ كلكته است كه متن آن را خاورشناس انگليسى مورلى