انديشه را برين كار پوشيده 1 گمارند و استنباط 2 و استخراج كنند تا برين دليلى روشن يابند ، ايشان را مقرّر گردد كه آفريدگار ، جلّ جلاله 3 ، عالم اسرار 4 است كه كارهاى نابوده 5 را بداند ، و در علم غيب او برفته است كه در جهان در فلان بقعت مردى پيدا خواهد شد كه از آن مرد بندگان او را راحت خواهد بود و ايمنى و آن زمين را بركت و آبادانى ، و قاعدههاى استوار مىنهد ، چنان كه چون از آن تخم 6 بدان مرد رسيد ، چنان گشته باشد 7 كه مردم روزگار وى وضيع 8 و شريف او را گردن نهند و مطيع و منقاد باشند و در آن طاعت هيچ خجلت را به خويشتن راه ندهند . و چنان كه اين پادشاه را پيدا آرد ، با وى گروهى مردم دررساند 9 اعوان 10 و خدمتكاران وى كه فراخور وى باشند ، يكى از ديگر مهترتر و كافىتر و شايستهتر و شجاعتر و داناتر ، تا آن بقعت و مردم آن بدان پادشاه و بدان ياران آراستهتر گردد تا آن مدّت كه ايزد ، عزّ و جلّ ، تقدير كرده باشد ، تبارك اللّه احسن الخالقين 11 .
و از آن پيغمبران 12 ، صلوات اللّه عليهم اجمعين ، همچنين رفته است از روزگار آدم ، عليه السّلام ، تا خاتم انبيا مصطفى ، عليه السّلام . و ببايد نگريست كه چون مصطفى ، عليه السّلام ، يگانهء روى زمين بود ، او را ياران بر چه جمله داد كه پس از وفات وى چه كردند و اسلام بكدام درجه رسانيدند چنان كه در تواريخ و سير 13 پيداست ، و تا رستخيز اين شريعت خواهد بود هر روز قوىتر و پيداتر و بالاتر ، و لو كره المشركون 14 .
و كار دولت ناصرى 15 يمينى حافظى معينى 16 كه امروز ظاهر است و سلطان معظّم ابو شجاع فرخزاد 17 ابن ناصر دين اللّه ، اطال اللّه بقاءه 18 ، آن را ميراث دارد ميراثى حلال 19 ، هم برين جمله است . ايزد ، عزّ ذكره ، چون خواست كه دولت بدين بزرگى پيدا شود 20 بر روى زمين ، امير عادل سبكتگين را از درجهء كفر به درجهء ايمان رسانيد و وى را مسلمانى عطا داد و پس بركشيد 21 تا از آن اصل درخت مبارك شاخها پيدا آمد به بسيار درجه از اصل قوىتر . بدان شاخها اسلام بياراست و قوّة خلفاى پيغمبر اسلام در ايشان بست 22 ، تا چون نگاه كرده آيد محمود و مسعود ، رحمة اللّه عليهما ، دو آفتاب روشن بودند پوشيدهء صبحى و شفقى 23 كه چون آن صبح و شفق
تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 152
مساهمون: محمد بن حسين البيهقي
ص١٥٢