هزار نفرى با تجهيزات كامل به فرماندهى صحابهء رسول خدا عليه السلام همچون خُزَيْمَةِ بْنِ ثابت ، ابُوقُتادَه ، عمّار ياسر ، قيس بن سعد ، و عبدالله بن عباس پشت سر آنان درحركت بودند .
يكى از اين دسته هاتحت فرماندهى حضرت اميرمؤمنان عليه السلام بود كه پيشاپيش جنگجويان حركت مىكرد و در دو سوى حضرت ، امام حسن و امام حسين عليهما السلام قرار داشتند . و در پيش روى آن حضرت فرزند ديگرش محمد بن حنفيّه ، پرچم را در دست گرفته بود و عبداللَّه بن جعفر ، پشت سر امام مىآمد ، و فرزندان عقيل و جوانان بى هاشم امام عليه السلام را چون نگينى درميان گرفته بودند و جمعى از پيرمردان بَدْرى ( مهاجر و انصار ) نييز ديده مىشدند .
اميرمؤمنان عليه السلام پيش از ورود به بصره در محلى بنام « زاوِيّه » فرود آمد و چهار ركعت نماز گزارد . آنگاه صورت بر خاك نهاد و قطرات اشكش سرازير شد . سپس دستهايش را به سوى آسمان بلند كرد و گف :
« . . . پروردگارا ! اين گروه سرپيچى كرده بر من ستم نمودند و بيعت مرا شكستند .
خداوند ! تو خود خون مسلمانان را حفظ فرما . » « 1 »
تلاش براى جلوگيرى از خونريزى
هدف مهمّ اميرمؤمنان عليه السلام خاموش كردن فتنهء « ناكثين » بود و نه جنگ با آنان . براى دستيابى به اين هدف و جلوگيرى از كشتار و خونريزى ، تلاش فراوان نمود و از هر راه ممكن استفاده كرد . اينك چند نمونه از اقدامات اصلاح طلبانهء امام عليه السلام :
1 - پيش از ورود به بصره « صَعْصَةِ بْن صُوحان » و « عبدالله بن عباس » را جداگانه همراه با نامهاى نزد عايشه و طلحه و زبير فرستاد تا شايد بتواند با مذاكره و نصيحت ، آنان را از جنگ منصرف كند . ولى آنان در مقابل نمايندگان و اندرزهاى اميرمؤمنان عليه السلام سر فرود نياوردند و جز جنگ راه ديگرى انتخاب نكردند . « 2 »
هامش
( 1 ) - همان مدرك ، ص 361 . « الّلهُمَّ انَّ هؤُلاءِ الْقَوْمَ قَدْ خَلَعُوا طاعَتى وَ بَغَوْا عَلَىَّ وَ نَكَثُوا بَيْعَتى اللّهُمَ احْقِن دِماءَ الْمُسْلِمينَ »
( 2 ) - الجَمل للمفيد ، ص 167