و در خطبهاى ديگر فرمود :
« . . . مردم ! اگاه باشيد فردا كسانى از شما - كه دنيا آنها را به كام خود فرو برده است ، و از اين طريق املاك و مزارعى براى خود اندوخته ، نهرها روان ساخته ، بر اسبهاى تندرو سوار شده ، كنيزان زيبارو برگزيدهاند ، و با اين روش ، ننگ و بدنامى براى خود خريده اند - به خاطر اين كه من آنان را از شهوات و لذّاتى كه در آن غوطه ورند ، باز داشتهام و به مرز حقوق شناخته شده باز گرداندهام خشمگين نشوند ، و نگويند پسر ابى طالب ما را از حقوقمان محروم ساخت . . .
همهء شما بندگان خداييد و اموال بيت المال نيز مال خداست كه يكسان ميانتان تقسيم مىگردد .
. . . نزد ما مقدارى از بيت المال هست ، فردا همگى - اعم از عرب و عجم ، آنكه حقوق مىگرفته و آنكه حقوق نمىگرفته است - بيايد و سهم خود را بگيريد . » « 1 »
بدين ترتيب امام عليه السلام به سرعت و قاطعيّت تمام ، به عمر تبعيضات ناروا خاتمه داد .
اميرمؤمنان عليه السلام در يك اقدام ديگر ، نفوذ و قدرت قشرى راكه در دوران خلافت عثمان به وجود آمده بود درهم شكست ، بدين گونه كه بسيارى از اموال و تُيُولهايى را كه عثمان به آنها بخشيده بود به بيت المال برگردانيد . « 2 »
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 7 ، ص 37
( 2 ) - در اين باره رجوع كنيد به مروج الذهب ، ج 2 ، ص 353 ، شرح نهج البلاغه خوئى ، ج 3 ، ص 215 ، شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 270 ، فى ظلال نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 130 ، شرح نهج البلاغه بحرانى ، ج 1 ، ص 296 و سِيرُ الَّائِمَةِ ، نوشته علامه سيدمحسن امين ، ج 1 ، جزء دوم ، ص 11