او در اين باره مىفرمايد :
« ذليل ( و ستمديده ) نزد من عزيز و ارجمند است تا آنگاه كه حقّ او را از ظالم بازستانم ، و زورمند ( و ستمگر ) نزد من ناتوان است تا حقّ مظلوم را از او پس بگيرم . » « 1 »
- بازگرداندن اموال به غارت رفته و تقسيم عادلانهء بيتالمال
اميرمؤمنان عليه السلام در مورد سياست مالى نيز روش قاطعى در پيش گرفت . او در اين زمينه با دو موضوع مهم رو به رو بود : نخست ، ثروتهاى كلانى كه در دوران خلافت عثمان در اختيار عدّهء خاصى قرار گرفته بود . دوّم روش تقسيم بيت المال .
امام عليه السلام طى نخستين خطبه هايى كه در آغاز خلافت ، به منظور روشن ساختن روش آيندهء خود ايراد فرمود اعلام كرد : تمام زمينهاى عمومى را كه عثمان به افراد داده ، و ثروتهاى فراوانى را كه به خويشان خود بخشيده است ، به بيت المال باز خواهد گرداند ، و نيز به مردم اطمينان داد كه در تقسيم بيت المال از روش مساوات پيروى خواهد كرد .
اميرمؤمنان عليه السلام در قسمتى از خطبه فرمود :
« من نيز فردى از شما هستم و در سود و زيان شريك شمايم . من شما را به سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله رهبرى مىكنم و دستورات او را در ميان شما اجرا خواهم كرد . آگاه باشيد هر « تيولى » « 2 » كه عثمان به كسى داده ، و هر مالى از اموال عمومى كه به كسى بخسيده است به بيت المال بازگردانده خواهد شد هر چند زنانى را با آن كابين داده و يا كنيزانى با آن خريده باشند ، زيرا در عدالت گشايش است و آن كس كه عدل بر او تنگ باشد ، عرصهء ظلم و بى عدالتى بر او تنگتر خواهد بود . » « 3 »
هامش
( 1 ) - الْذَليلُ عبدى عزيزٌ حتّى آخذ الْحَقَّ لَهُ و الْقَوِىُّ عِنْدى ضَعيفُ حتّى آخذ الْحَقُّ مِنْهُ . نهج البلاغه ، خ 37
( 2 ) - واگذارى ؟ ؟ ؟ ؟ و هزينهء ناحيه معيّنى است كه از طرف پادشاه و دولت به اشخاص بر اثر ابراز لياقت ، يا به ازاء مواجبسالانه
( 3 ) - ثُورَةُ الْحُسَيْن لِلمَهْدى شَمْسُ الدّين ، ص 57 ، شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 269 و نهج البلاغه ، خ 15 ، با اندكى اختلاف در عبارت