كرده بود و آن حضرت امت خود را گمراه و دچار شك و شبههاى نگذاشت ! ! اما سخن آن چهار نفرى كه بر عليه حضرت امير عليه السّلام قيام كردند و بر پيغمبر اعظم اسلام دروغ بستند و گمان كردند ، رسول خدا فرموده : خدا مقام نبوت و خلافت را براى ما اهل بيت عطا نكرده است منظور آنان اين بود كه مردم را بوسيلهء شهادت و دروغ و مكر خويشتن دچار اشتباه نمايند .
معاويه متوجه امام حسن شد و گفت : اى حسن ! تو چه نظريهاى دارى ؟
فرمود : اى معاويه ! تو آنچه را كه من و ابن عباس گفتيم شنيدى . اى معاويه ! من از تو و بىحيائى تو تعجب مىكنم ! ! زيرا جرات ميكنى و به خدا دروغ مىبندى و مىگوئى : خدا حضرت امير را كه شخصى طاغى و سركش بود كشت و مقام خلافت را به اصل و معدنش بازگردانيد . اى معاويه ! آيا تو معدن سزاوار خلافت هستى و ما نيستيم ! ؟ اى معاويه ! واى بر تو و آن سه نفرى كه قبل از تو اين مقام را تصاحب كردند و در يك چنين مقامى جلوس نمودند و اين موضوع را براى تو يك سنت و سرمشق قرار دادند ! من يك سخن ميگويم كه تو اهل بيت آن را ندارى ولى در عين حال ميگويم تا اين فرزندان پدرم كه در اطراف منند آن را بشنوند و آن سخن اين است :
مردم راجع به امور فراوانى ( كه ذيلا شرح داده ميشوند ) اتحاد و اجتماعى دارند و در بارهء آن امور اختلاف و نزاعى و تفرقهاى ندارند . ( آن امور عبارتند از : شهادت به يگانگى خدا ، رسالت حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله ، نمازهاى پنجگانه ، زكات واجب ، روزهء ماه رمضان ، حج بجاى آوردن و موضوعات فراوانى كه غير از خدا كسى شماره و تعداد آنها را نمىداند ، مردم بر حرام بودن زنا ، سرقت كردن دروغ گفتن ، قطع رحم نمودن ، خيانت و معصيتهاى ديگرى كه كسى اندازه و شمارهء آنها را نمىداند مگر خدا « 1 »
هامش
( 1 ) از اين بيان حضرت مجتبى عليه السّلام اين طور بدست مىآيد كه مسلمين آن زمان كليهء اين واجباتى را كه امام شرح داده واجب و كليه محرماتى را كه آن حضرت بيان كرده حرام ميدانستند . بر خلاف زمانهء فعلى ما كه اكثر مسلماننماها واجبات را واجب و محرمات را حرام نميدانند . كاش تنها به همين اكتفا ميكردند . بلكه انجام دادن واجبات را حرام و بجا آوردن محرمات را واجب ميدانند - مترجم