خلافت و الفت مردم را بما داده اين شرايط را پايمال مىنمايم . به خدا قسم كه منظور معاويه غير از تو نيست و هيچ ارادهاى ندارد غير از آن شروطى كه بين تو و او بوده و آخر الامر هم پيمانشكنى نمود . اكنون اگر مايل باشى ، ميتوانى جنگ را از راه خدعه اعاده نمائى . به من اجازه ده كه در كوفه بيائى ، تا من عامل معاويه را از كوفه اخراج و خلع او را اظهار نمايم و تو و او مساوى خواهيد بود ، خدا خائنين را دوست ندارد . آنگاه ما بقى شيعيان نيز مثل سليمان سخنانى گفتند . امام حسن عليه السّلام در جواب آنان فرمود : شما شيعيان و دوستان ما مىباشيد اگر من براى امر دنيا فعاليت مينمودم و براى سلطنت آن جد و جهد ميكردم و دچار زحمت ميشدم معاويه از من بدتر و فعالتر و از لحاظ دادستانى سختتر و از نظر تصميم گرفتن زرنگتر نبود . ولى رأى من غير از رأى شما مىباشد منظور از اين عملى كه انجام دادم غير از نجات خونها نبود ، پس شما هم به قضا و قدر خدا راضى و در مقابل امر او تسليم شويد . در خانههاى خود باشيد و سكوت اختيار نمائيد . با اينكه فرمود : دست نگهداريد تا شخص نيكو كارى استراحت كند ، يا شخص تبه كارى آزاد باشد . اين سخن امام حسن عليه السّلام است كه قلبها را خنك و قانع مينمايد و هر شبههاى كه در اين باره باشد بر طرف مىكند . روايت شده در آن هنگامى كه معاويه امام حسن عليه السّلام را خواست تا در انظار مردم سخنرانى نمايد و مردم را از نظريات خويشتن آگاه كند آن بزرگوار پس از اينكه برخاست و حمد و ثناى خداى را بجاى آورد فرمود : حقا كه بهترين زيركىها تقوا و پرهيزكار بودن است و احمقترين حماقتها فسق و فجور مىباشد ، ايها الناس ! اگر شما ما بين جابلق و جابرس « 1 » مردى را طلب كنيد كه جدش پيامبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم باشد غير از من و برادرم حسين نخواهيد يافت . خدا شما را
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت امام حسن مجتبى ع ) ( فارسي ) — صفحة 14
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٤
هامش
( 1 ) در كتاب قاموس اللغة ميگويد : جابلق شهرى است در مشرق و جابرس شهرى است در مغرب - مترجم .