پيشگفتار چاپ اول
كتاب حاضر مجموعهء سخنرانيهايى است كه حجّة الاسلام محمّد تقى مدرّسى ايراد كرده است و در آن جنبشهاى مختلف مكتبى و موضع ائمّه ( ع ) را در برابر آن به بحث گرفته است . توجّه مؤلّف در اين سخنرانيها به جنبشهايى بوده است كه بين سالهاى 61 تا 250 هجرى شكل گرفته است .
حجّة الاسلام مدرّسى ، زندگى ائمّه را ملاك كار خود قرار داده و با بيان شمّهاى از سيرهء ائمّهء به تحليل جنبشهاى مكتبى همزمان با آنها پرداخته و كوشيده است ، موضع مشخّص هر امام را در برابر جنبش همان عصر روشن سازد ، همين عمل موجب مىشود تا بسيارى از شبهات دربارهء ميزان مشروعيّت جنبشها مرتفع گردد و خواننده را بصيرت بخشد .
در واقع كتاب حاضر را بايد تحليلى تاريخى به شمار آورد زيرا ، ثبت سنوات وقايع و ذكر شرح حال شخصيّتهاى تاريخى را دنبال نمىكند بلكه به تبيين امورى مىپردازد كه يا در كتب تاريخى يافت نمىشود يا چنان نادر و كمياب است كه به سختى مىتوان آنها را از لابلاى صفحات كتب تاريخى بيرون آورد و به ترتيب و تبويب آنها همّت گماشت . حجّة الاسلام مدرّسى در تحليل جنبشهاى مختلفى ، چون انقلاب توّابين و نهضت زيديه و جنبش اسماعيليه و نظاير آن بىطرفى انكار ناپذيرى را در پيش گرفته است و بدون توجّه به آراى افراد مختلف دربارهء اين مسائل ، استنباطهاى خود را كه ناشى از مطالعات بيطرفانهء وى است ، بيان مىدارد .
كتاب حاضر ، مجموعهء سخنرانيهاى حجّة الاسلام مدرّسى است كه بنا به خواست ايشان در عبارات آن تغيير زيادى داده نشده است و مىتوان گفت همچنان شكل سخنرانى خود را حفظ