اسلامى در طول تاريخ را ، مىتوان ناشى از رهبرى زيد دانست .
طرفداران زيد همان كسانى بودند كه سنگر دفاع از انقلاب به شمار مىآمدند . ابو هاشم جعفرى ، از امام صادق و امام رضا ( ع ) نقل كرده است :
« از امام رضا ( ع ) دربارهء مصلوب ( زيد ) پرسيدم . وى چنين فرمود : آيا ندانستهاى كه جدّ من ( ع ) بر عموى خود نماز گزارد . » 1
امام زين العابدين كسى بود كه ، توانست دو انسان نمونه را تربيت كند ، امام از يك سو مراقب « سعيد بن جبير » بود و از سوى ديگر « على زهرى » را موظبت مىكرد . اين شخصيّت فردى است كه بايد آنطور كه شايسته است ستايش و پيروى شود و تجليل لازم از وى به عمل آيد و بايد اين حقيقت دانسته شود كه وى به حق امام بوده و اسلام به او و به پيروى از او توصيه كرده است . ولى هم اكنون اساس تفكّر مكتبى مورد هجوم قرار مىگيرد . يك نظريهء مكتبى ممكن است صرفا در ارتباط با امامان معصوم ( ع ) ، مورد هجوم واقع نشود و چه بسا ممكن است شخصيّت ايشان ، نزد اينگونه مخالفان مصون بماند ، ولى افراد ضد مكتب ، ماهيّت خود را در اعمال و افكار و مبانى انقلابى خود آشكار مىسازند و بدين ترتيب مكتب ، با تهاجم سختى روبرو مىشود و اينگونه تهاجمات هم اكنون شروع نشده است بلكه ، تاريخ آغاز آن ، به هزار سال پيش مىرسد .
چرا تفكّر مكتبى مورد هجوم واقع مىشود ؟
پاسخ : زيرا اين انديشه همچون ديناميت خانمانسوز براى طاغوتها خطرناك است و به همين دليل ، با اين انديشه مبارزه مىشود و سركشان ، آن را زير خاك پنهان مىكنند . كسانى كه از اين انديشه به شكل صحيح و پسنديدهاى دفاع مىكنند ، بايد بدانند كه با يك مبارزهء بزرگ روبرو هستند . براى مثال ( و نه از جهت انحصار ) احمد شلبى ، در كتاب خود « تاريخ الاسلام و الحضارة الاسلاميه » چنين مىگويد :
معاويه زمانى كه يزيد را جانشين خود قرار داد در واقع به يك حركت عاقلانه اقدام كرد ، مهمترين دلايل اين اقدام عاقلانه ، عبارت است از :
1 - كسانى كه با حكومت يزيد مخالف بودند در واقع بهتر از خود يزيد نبودند . عبد اللّه بن عمر كه مخالف يزيد بود فردى زاهد و عابد و متّقى به شمار مىآمد كه اينها تنها صفات وى بود و امام حسين ( ع ) داراى هيچ مزيّتى نبود مگر آنكه فقط نوهء دخترى رسول اللّه ( ص ) به شمار مىرفت .
2 - اين نويسنده هنگام سخن از حسن بن على ( ع ) مىگويد : حضرت على ، زمانى كه حكومت را براى پسرش حسن ، باقى گذاشت دچار يك اشتباه شد زيرا ، اين جوان كثير الازدواج و