جنبش مكتبى در زمان امام هادى ( ع )
امام على بن محمّد الهادى ( ع ) مدّت سى و سه سال و چند ماه خليفهء شرعى مسلمانان و امام و رهبر امّت بود . دوران امامت ايشان ، بجز مدّت امامت حضرت مهدى ( ع ) ، يكى از طولانىترين دوران امامت بوده است .
زندگى امام ( ع ) در اين مدّت مشحون از فعاليتهاى مختلفى بود از جمله آنكه امّت را با رهبرى حقيقى خود هدايت مىفرمود زيرا ، خلافت عبّاسى از زمان امام رضا ( ع ) آنقدر رو به ضعف نهاده بود كه ديگر نيروى مهمّى به حساب نمىآمد و بدين ترتيب ، جنبش مكتبى امكان يافت تا به شكل مستقيم ، خود را بر رويدادهاى آن دوره تفوق بخشد .
امام هادى ( ع ) هميشه در حال آمدوشد ، از مدينه منوره به سامرا بود ، وجود امام ( ع ) در مدينه به منزلهء دولتى در دولت بود بدين معنا كه والى مدينه توان تحميل هيچ امرى را بر امام ( ع ) نداشت .
محمد بن عيسى نقل مىكند كه : امام هادى ( ع ) به موالى بغداد و مداين و اهالى بين النهرين و توابع آن نامهاى بدينگونه نوشت : « من منصب على بن الحسن بن عبد ربّه و وكلاى قبلى خود را به ابو على بن راشد واگذار كردم ، فرمانبردارى او ، چون طاعت از من لازم است و نافرمانى او همانند نافرمانى از من است 1 »
محمّد بن عيسى همچنين نقل مىكند كه : امام ( ع ) اين نامه را به وسيله ابن راشد به موالى مقيم بغداد ، مداين و . . . فرستاد . امام ( ع ) در اين نامه چنين فرموده بود .
« خداى را براى اعطاى سلامت و روزى فراوان سپاس مىگويم و بهترين درودهاى خدا و