خداى يگانه نيست ، اى عمو ! امر بزرگى در پيش است زيرا ، بايد فردا در برابر خدا بايستم و پاسخگوى او باشيم ، در آن روز خدا از تو خواهد پرسيد با در نظر گرفتن آنكه افرادى عالمتر از تو در ميان امّت مىزيستهاند چرا در ميان بندگان من بدون علم ، فتوا صادر مىكردى 5 ؟ سپس حاضران مسائل بسيارى را مطرح كردند و امام ( ع ) به همهء آنها پاسخ داد .
از عمر بن فرج الرخجى ، روايت شده كه گفته است : به امام جواد ( ع ) عرض كردم ، شيعيان تو ادّعا مىكنند كه تو هر چيزى حتّى حجم آب دجله و وزن آن را مىدانى - اين گفتگو در كنار ساحل دجله صورت مىگرفت - امام ( ع ) فرمود : « آيا خداوند مىتواند علم اين مسائل را به پشهاى بدهد يا نه ؟ عرض كردم آرى مىتواند . امام ( ع ) فرمود : من در نزد خدا از يك پشه و بيشتر مخلوقات خدا عزيزترم . 6 »
چرا معتصم امام جواد ( ع ) را به شهادت رساند ؟
زرقان ، دوست صميمى ابن ابى داوود چنين روايت مىكند :
يك روز ابن ابى داوود غمگين از نزد معتصم بازگشت ، علّت را جويا شدم وى گفت : اى كاش بيست سال پيش مرده بودم . . سبب را پرسيدم . گفت : به سبب آنچه امروز اين سيه چرده - ابو جعفر محمّد بن على بن موسى - نزد امير المؤمنين انجام داد . گفتم : چگونه ؟ وى پاسخ داد : دزدى به سرقت خود اقرار كرد و از خليفه خواست تا با اقامهء حدّ او را پاك كند لذا فقهاى زيادى در مجلس خليفه گرد آمدند ، امام جواد نيز حضور داشت . خليفه از ما پرسيد حدّ را بايد با قطع چه نقطهاى از دست به اجرا درآورد ؟ من گفتم : از مچ دست . خليفه گفت : دليلت چيست ؟ من پاسخ دادم : زيرا دست به انگشتان و كف تا مچ اطلاق مىشود ، به دليل آنكه خداوند دربارهء تيمّم چنين فرموده است :
« فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ » *
يعنى چهره و دستهاى خود را مسح كنيد ، برخى هم با من موافقت كردند ولى عدّهاى به آيهء وضو استشهاد كردند و گفتند : از آنجا كه خداوند فرموده است :
« وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ »
يعنى : دستهايتان را تا آرنج بشوييد ، پس بايد حدّ را تا آرنج به اجرا درآورد ، در اينجا خليفه به امام جواد رو كرد و گفت : نظر تو چيست اى ابا جعفر ؟ حضرت پاسخ داد : « اى امير المؤمنين ! فقها در اينباره سخن گفتند . » خليفه گفت : سخنان ايشان را رها كن ، نظر تو چيست ؟ امام جواد گفت : « اى امير المؤمنين ! مرا از پاسخ به اين سؤال معاف بدار . » خليفه گفت : تو را به خدا سوگند مىدهم مرا از نظر خود آگاه كن . در اينجا امام جواد چنين گفت :
« از آنجا كه مرا به خدا سوگند دادى مىگويم كه همگى در اجراى سنّت به خطا رفتند ، بايد