چگونه بايد تاريخ را بررسى كنيم ؟
مورّخان زيادى وجود دارند كه تاريخ را براى تاريخ بررسى مىكنند و هدفى جز افزودن مجموعه اطلاعاتى به معلومات خود ندارند ، هم اكنون اين تمايل ، همان گرايش حاكم بر مورّخان علمى جهان است .
ولى تمايل ديگرى نيز وجود دارد و آن اينكه ، تاريخ براى هدفى بررسى شود كه اين هدف ، همان تجديد بناى حيات آدمى است .
ما با الهام از مفاهيم دينى و مكتبمان سخن دوّم را تأييد مىكنيم .
چرا ؟
براى اينكه بينشهاى فرد مواضع او را مشخّص مىكند
زيرا مواضع انسان بر اساس بينشهاى حياتى او شكل مىگيرد . افراد يك لشگر شكست خورده به دو دسته تقسيم مىشوند :
دسته اوّل :
شكست موجب تقويت مبارزه طلبى ايشان مىشود . اين افراد ، مبارزه و مقاومت مىكنند ، برخى اوقات اين شكست براى اينچنين افرادى پيروزى به شمار مىآيد زيرا ، ايشان در چنين مواردى داراى موضع خاصّى هستند كه اين موضع چيزى جز مبارزه نيست .