چگونه ائمّه ( ع ) به امّت جهت مىدادند
فراگيرى رهنمودهاى ائمّه ( ع )
قبل از هر چيز ، بايد سخنان گذشتهء خود را دربارهء زندگى امام زين العابدين على بن الحسين ( ع ) براى شما يادآورى كنيم . در آن مبحث چنين گفتيم : امام على بن الحسين ( ع ) واضع همهء طرحهاى موجود در امّت اسلامى بود بدين ترتيب ، امام به تربيت افرادى مىپرداخت كه براى رهبرى شايستگى داشتند تا به كارهايى اقدام كنند كه اسلام آنها را سفارش كرده است و اين در حالى صورت مىگرفت كه امام ( ع ) در خانهاش ، در مدينهء منوّره نشسته بود .
در آن مبحث اشاره كرديم كه امام تنها يك انقلابى يا يك مصلح فرهنگى يا يك عابد يا زاهد يا فقيه نبوده بلكه ، همهء اينها و بيشتر از آنها را در بر داشته است و اين همان وظيفهء انبيا و ائمّه ( ع ) و همهء مصلحان تاريخ است . ايشان خود را در چارچوب تنگ انقلاب سياسى يا تغيير فرهنگى يا اصلاح اجتماعى محدود نمىكردهاند بلكه ، همهء اين امور را با يكديگر جمع مىكردند و به طور فراگيرى ، تاريخ را جهت مىدادند .
حضور امامان معصوم ( ع ) در صحنه ، همهء زمينهها را در برمىگرفته است و ايشان به مثابهء سكّاندار كشتى امّت به شمار مىآمدهاند كه پيوسته مسير آن را زير نظر داشتهاند . آثار ائمّه ( ع ) همگى دلالت بر بهرهء وافر و سيراب شدن ايشان از سرچشمهء زلال فقه و عقايد فلسفى و خلاصه همهء علوم اسلامى دارد .
ائمّه ( ع ) در زمينهء سياست و اجتماع و مشكلات اجتماعى و فعّاليّتهاى مختلف ، طلايهداران