همپيمانان بنى اميّه گروهى مزدور بودند
همپيمانى عمرو بن عاص و معاويه اينچنين آغاز شد : عمرو بن عاص به شام وارد شد و براى تهديد معاويه به وى چنين نوشت : « اگر از همهء دارايى خود محروم شوى چه مىكنى ؟ پس هرچه در توان دارى به كار بند . » معاويه رسولى به سوى او فرستاد و عمرو بن عاص نزد معاويه آمده معاويه به او گفت : « با من بيعت كن . » عمرو گفت : « نه به خدا دين خود را به تو نمىدهم مگر آنكه از دنياى تو بهرهمند شوم . » معاويه گفت : « ولايت مصر را به تو مىدهم . » بدين ترتيب عمرو بن عاص به وى پاسخ مثبت داد و معاويه نيز كتبا وى را به اين مقام منصوب كرد . 4
معاويه در جنگ صفّين چون دريافت كه مردم شام گروه گروه به قتل مىرسند « نعمان بن جبلة التنوخى » را احضار كرد ، وى پرچمدار قوم خود در « تنوح » و « بهراء » بود . معاويه به او چنين گفت : « تصميم گرفتهام فردى را به سرپرستى قوم تو برگزينم كه از تو شجاعتر و ديندارتر باشد . » نعمان در پاسخ گفت : « اگر ما همهء قوم خود را به صورت يك مجموعهء نظامى در مىآورديم تنها قادر بوديم اندكى پايدارى كنيم چه رسد به آنكه در برابر شمشيرهاى برنده و از غلاف بيرون آمده و افراد تيزهوشى قرار گيريم . به خدا من تو را به خود ترجيح دادم و سلطنت تو را بر دين خود برگزيدم ، هدايت را به سبب هوا و هوسهاى تو در حالى ترك كردم كه آن را مىشناختم و از راه حق دورى گزيدم در حالى كه آن را مىديدم و هنگامى كه به خاطر سلطنت تو با پسر عموى رسول اللّه ( ص ) و نخستين كسى كه به او ايمان آورد و با او هجرت كرد ، جنگيدم در واقع از رشد و هدايت دور شدم ، اگر ما آنچه را كه در حقّ تو انجام داديم در حقّ على ( ع ) مىكرديم وى نسبت به رعيّت خود بيشتر محبّت مىورزيد و پاداش بيشترى بدانها مىداد ولى ما تمام توان خود را در راه اهداف تو به كار بستيم و بايد مسؤوليّتى را كه پذيرفتهايم به پايان برسانيم حال قبول اين مسؤوليّت گمراهى باشد يا هدايت ، و اگرچه بسيار بعيد است كه راه رشد و هدايت باشد . از آنجا كه از ميوهها و جويبارهاى بهشتى محروم شدهايم لذا براى به دست آوردن انجير و زيتون و محصولات « غوطه » « * » به نبرد خواهيم پرداخت . » نعمان به دنبال اين سخنان به سوى قوم خود رفت و در جنگ پايدارى به خرج داد 5 .
هامش
( * ) مجموعه باغهاى سرسبزى در دمشق است كه از رود « بردى » سيراب مىشود . در گذشته غسّانيها در آن سكونت داشتهاند .
زردآلوى آن معروف است . - م .