نهضت زيديه در تاريخ
پس از آنكه زيد بن على به قتل رسيد و جسد مباركش در كناسهء كوفه به صليب كشيده شد ، هريك از فرزندانش ( يحيى ، حسين ذو الدمعه و عيسى ) روش خاصّى را در مبارزه بر ضد بنى اميه در پيش گرفتند .
حركت يحيى بن زيد
در اين مبحث مىخواهيم عملكرد يحيى را پىگيرى كنيم . وى پس از شهادت پدرش به مداين رفت و با افراد مكتبى و سرشناس اين منطقه تماس گرفت ، سپس راهى خراسان شد و در آنجا نيز با افراد مكتبى ارتباط برقرار كرد و در اين سرزمين چهار سال مردم را به قيام دعوت مىكرد ، پس از آن قبل از موعد مقررّ با ياران و پيروان خود با والى بنى اميه به جنگ پرداخت و در نخستين دفعه توانست لشگر والى بنى اميه را شكست دهد ولى ، در دوّمين دفعه لشگر يحيى شكست خورد و تيرى به او اصابت كرد و به شهادت رسيد . والى بنى اميه جسد او را گرفت و بر دروازهء گرگان ( در ايران ) به صليب كشيد و سپس سرش را به نزد خليفه در شام فرستاد . چون خليفه 1 سر او را دريافت كرد نامهاى به والى خود نوشت ، متن نامه چنين بود :
« به امر گوسالهء سامرى كوفه ( زيد بن على ) رسيدگى كن ، جسد وى را بسوزان و سپس آن را خرد كن و ذرّه ذرّهء آن را به دريا بريز . »
آرى داستان يحيى اينچنين به پايان رسيد ولى ، اين داستان سؤالات و پيامدهايى چند به