تفكّر ، بازگو مىكند . به همين سبب زمانى كه امام باقر ( ع ) مشغول تربيت فرزندش امام جعفر صادق ( ع ) و زيد بود ، ايشان را مطابق مذهب كامل ( مكتبى ) پرورش مىداد .
امام رضا ( ع ) زيد بن على را مىستايد
زيد ، انسانى مؤمن بود كه يار قرآن خوانده مىشد و در زمان جوانى ، هرگاه نام پروردگار را در حضور وى به زبان مىآوردند به گريه افتاده و از هوش مىرفت . روايت زير را ابن ابى عبدون از پدرش نقل مىكند :
چون ، زيد بن موسى بن جعفر را به جرم خروج در بصره و به آتش كشيدن خانههاى بنى عبّاس ، نزد مأمون آوردند ، مأمون وى را به احترام برادرش على بن موسى الرضا ( ع ) بخشيد و به حضرت چنين گفت : اى ابا الحسن ! برادرت همان كارى را انجام داد كه زيد بن على پيش از او مرتكب آن شده بود و به همين سبب به قتل رسيد و اگر مقام و منزلت تو نبود ، هر آينه او را مىكشتم زيرا عمل وى عملى كوچك و ناچيز نبوده است . امام ( ع ) در پاسخ مأمون چنين فرمود : « اى امير المؤمنين ، برادر مرا با زيد بن على قياس مكن زيرا ، وى از علماى اهل بيت به شمار مىآمد ، او براى خدا خشمگين شد و آنقدر با دشمنان خدا به جنگ پرداخت تا سرانجام در راه خدا به شهادت رسيد . پدرم موسى بن جعفر ، برايم نقل كرد كه ، از پدرش جعفر بن محمّد چنين شنيده است : خداوند عموى من زيد را بيامرزد ، او به رضاى آل محمّد ، دعوت مىكرد و اگر موفّق مىشد به عهد خود وفا مىكرد ، او دربارهء قيام خود با من مشورت كرد من نيز به او چنين گفتم : اى عمو اگر دوست دارى كشته شوى و جسدت را در « كناسه » به صليب كشند تصميم خود را عملى كن . چون زيد از حضور جعفر بن محمّد ( ع ) خارج شد امام چنين فرمود : واى بر كسى كه نداى زيد را بشنود و پاسخى به او ندهد . » مأمون گفت : اى ابا الحسن آيا زيد ، امامت را براى كسى كه شايستگى آن را نداشت ، نمىخواست ؟ امام رضا ( ع ) در پاسخ فرمود : « زيد بن على امامت را براى شخص ناصالحى نمىخواست ، پرهيز وى از خدا بيشتر از اين سخنان بود ، سخن زيد اين بود : من شما را به رضاى آل محمّد ، مىخوانم . ولى كسانى كه ادّعا داشتند پروردگار ، به امامت او « زيد » تصريح دارد مردم را به آيينى جز دين خدا دعوت مىكردند ، اين گروه « زيديه » ناآگاهانه به گمراهى كشيده شدند و به خدا مىتوان زيد را مخاطب اين آيهء شريفه دانست 3 .
وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَباكُمْ . »
« * »
هامش
( * ) حج / 78 . و براى خدا جهاد در راه او را به جاى آريد ، او شما را به دين خود سرفراز كرده است .