ائمّه ( ع ) از طرف بعضى فقها مورد سؤال مسائلى فقهى از اين قبيل قرار مىگرفتند : اگر انگشت شخصى مجروح شود و روى آن مرهمى بگذارد ، وظيفهء اين شخص چيست ، وضو بگيرد يا تيمّم كند 2 ؟
امام به اينگونه سؤالات توجّه زيادى نمىكرد و مىفرمود كه اين مسأله و نظاير آن ، از قرآن فهميده مىشود ، مقصود امام از اين سخن آن بود كه امام نياز مبرمى نسبت به توضيح اينگونه مسائل احساس نمىكرد .
اين مسائل اهميّتى ندارند بلكه سرنوشت يك امّت و چگونگى رهايى آن به مراتب مهمتر از جراحت يك انگشت است .
امام باقر ( ع ) طرّاح نظريهء امامت
همهء مورّخان اتّفاق نظر دارند كه ، امام محمّد بن على الباقر ( ع ) همان كسى است كه نظريهء امامت اسلامى را به شكلى كامل براى امّت طرح كرد ، بدين معنى كه ايشان چگونگى رهبرى اسلامى را براى امّت روشن كردند و پاسخ پرسشهاى زير را در اختيار امّت گذاشتند : امام كيست ؟
چه نيازى به امام احساس مىشود ؟ و وظيفه و مسؤوليت امام چيست ؟
علم امام محمّد باقر ( ع ) در مسير سعادت بشرى
علمى كه امام آن را شكافت ، همان علمى است كه انسانها بدان نيازمند هستند و همان علمى است كه پيامبران به خاطر آن برانگيخته ، و براى آن فرستاده شدند . علم امام باقر ( ع ) همان علمى است كه به انسان چگونگى اصلاح خود و جامعهء خويش را مىآموزد . چرا انبيا ، علم شكافتن اتم يا ساختن موشك و چگونگى فرستادن سفينه فضايى به مريخ را آموزش نمىدادند بلكه هميشه مشغول اصلاح وضع مردم و برانگيختن محرومان عليه ستمگران و راهنمايى ايشان در چگونه عمل كردن و كيفيّت تلاش در روبرويى با مفسدان و مستكبران كرهء ارض بودهاند ؟
ائمّه به اينگونه مسائل مىپرداختند زيرا همين مسائل هستند كه آدمى بيش از ساير امور بدان نيازمند است ، والّا چه سودى دارد كه انسان سفينهء فضايى ساخته و به بالاترين نقاط آسمان دست يابد و از آنجا بمبهاى اتمى و هيدروژنى بر سر اهل زمين فرو ريزد تا ايشان را به نابودى كشد ؟
شوروى بمبهايى در اختيار دارد كه يكى از آنها كافى است تا يك شهر يك مليون نفرى را 20 بار زير و رو كند و ايالات متّحدهء آمريكا نيز نيرويى اتمى در اختيار دارد كه قادر است 5 / 13 برابر كرهء زمين را با خاك يكسان كند .