نژاد ريشهدار
آن بانويى با فضيلت ، دخترى مهربان ، مجاهدى بردبار ، گوهرى پاك وكمياب بود . او دختر كيست ؟ او همسر كيست ؟ او مادر كيست ؟ كدامين فرد با چنين نژاد پاك و شرافتمند هماورد تواند بود ! نژادى ريشهدار و سلالهء عترت نبوى با آن همه كرامت و بزرگوارى !
پدرش كيست ؟ سيد و سرور ما محمّد بن عبداللَّه ، فرزند عبدالمطّلب ، فرزند هاشم ، فرزند عبدمناف ، فرزند قصىّ قرشى عدنانى . پيامبر خدا و ختم رسولان ، جدّ دوّمِ پدرش ، هاشمبن عبدمناف ؛ آنكه داراى پيمان و سنت « ايلاف » قريش بود . « 1 » و نخستين كسى كه دو كوچ را براى قريش بنيان نهاد كه يكى را در زمستان به سوى يمن و حبشه و ديگرى در تابستان به شام و غزه گسيل مىشد .
نامِ هاشم « عمرو » بود و به تدريج اسم هاشم بر او پيشى گرفت ، دليل آن اين بود كه سالهايى سخت بر قريش گذشت و دارايىهايشان را از دست دادند . هاشم به ديار شام رهسپار شد و نان فراوانى تهيه كرد و بر شتر نهاد و به مكّه آورد ، شتر نحر كرد و با آن غذايى پرداخت ، و آن نانها را خُرد مىكرد و در آبگوشت مىريخت و به اهل مكّه مىخورانيد . اين نخستين بار بود كه مردم مكّه پس از قحطى ، غذاى سير خوردند ؛ از اينرو ، وى را هاشم ناميدند .
عبداللَّه بن زبعرى ( شاعر عرب ) در اين باره گفت :
« عمرو العلا هشم الثريد لقومه * و رجال مكّة مسنتون عجاف » « 2 »
« عمرو آن بزرگمردى كه براى قومش غذا فراهم ساخت در حالى كه مردم مكّه قحطى زده و گرسنه بودند . »
هامش
( 1 ) - ايلاف در اصل پيمانى بود كه هاشم با قبايل عرب داشت كه بازرگانى قريش بتواند در ميان قبايل عربفعّاليت داشته باشد و به جهت عظمت هاشم كسى قصد سوئى نسبت به آن نورزد ؛ زيرا آنها ساكنان حرم و پردهداران كعبه و پاكترين نژاد عرب بودند .
( 2 ) - تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 252 .