مسلمان را نظاره مىكردند » هفت شوط طواف به پايان رسيد ، هر بار كه به ركنِ يمانى مىرسيدند « بسماللَّه . . . » و « تكبير » گفته و آن را استلام مىكردند ، همچنين در بوسيدن حجرالأسود به آن حضرت اقتدا مىكردند و ميان اين دو رُكن مىگفتند :
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
آرى ، خداى تعالى پروردگار دنيا و آخرت است و گنجينههاى آسمان و زمين و خير دنيا و آخرت در دست قدرت اوست و ما انسانها از جسم و روح ، تركيب يافتهايم و براى جسم ، خيرِ دنيا و براى روح ، خير آخرت را مىخواهيم و در عطاى الهى بُخل نيست . آنگاه پيامبر صلى الله عليه و آله پشت مقام ابراهيم رفت و با صداى بلند كه مردم بشنوند ، اين آيه را خواندند : وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلّىً مقام ابراهيم همان سنگى است كه هنگام بناى ديوارهاى كعبه بر آن ايستاد و او و فرزندش اسماعيل خانه را بنا كردند و اين سنگ چنين شرافتى را از آنجا به دست آورد كه ابراهيم بر آن قيام كرد ! آنگاه پيامبر صلى الله عليه و آله دو ركعت نماز خواند . در ركعت اول حمد و سورهء قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ . . . و در ركعت دوم حمد و سوره اخلاص ، كه اين دو سوره اركان توحيد را مشتملاند و سورهء حمد ، قلّهء بلندِ انقطاع و مناجات است . در اين اعمال ياران نيز از پيامبر پيروى كردند . پس از طواف ، رسولخدا رو به حجرالأسود آورد ، آن را استلام نمود و ميان ركن حجر و در كعبه ايستاد و سينه و صورت و بازوان خويش را بر ديوارِ خانه نهاد و دستهاى مبارك را گشود و تمامِ بدن خود را به خانه چسبانيد تا مردم بدانند چگونه در تعظيم شعائر الهى مبالغه كنند و در برابر خداى يگانه ادب را نگهدارند و مرضاتِ خداوندى را در حدودى كه خدا تشريع فرموده و پيامبر محبوبش سنت قرار داده طلب كنند .
آنگاه به سوى زمزم آمد ، - چاهى كه خدا براى حضرت هاجر و فرزندش اسماعيل جوشانيد و چشمهء خير براى آنها بود - پيامبر از زمزم نوشيد و به مردم اعلام كرد كه در اين آب خير و بركت است .
سپس رو به سعى آورد و از باب صفا آمد و از آنجا آغاز سعى كرد و اين آيه را خواند : إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِاللَّهِ . . . و همين كه سعى در مروه به پايان رسيد ، دستور داد آنها كه قربانى نياوردهاند ؛ چه آنان كه قصد حج قِران كرده يا آنها كه قصد حج افراد
إنها فاطمة الزهراء س ( فاطمه زهرا ع ) ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: محمد عبده اليماني
ص٢٢٩