و در روز عيد قربان براى مردم كه در منا اجتماع مىكنند بخواند و قطعنامهاى را قرائت كند : مفاد قطعنامه اين بود :
« كافر به بهشت نمىرود . از اين سال به بعد مشركان حج نخواهند كرد . هيچ كس نبايد برهنه طواف كند . هركس با رسولخدا صلى الله عليه و آله عهد و پيمانى دارد تا مدت مقرر پابرجاست . »
زهرا عليها السلام ، لوازم سفر را براى شوهرش فراهم ساخت . على عليه السلام با ناقهء رسولاللَّه به نام « العضباء » راهى سفر شد تا به ابوبكر رسيد . ابوبكر گفت : « اميرى يا مأمور ؟ » در پاسخ فرمود : « مأمورم » . رفتند و حج را برگزار كردند ، چون روز قربان فرارسيد ، على عليه السلام به پا خاست و فرمان رسولاللَّه را به مردم اعلام كرد . « 1 » فرمانى كه مصطفى صلى الله عليه و آله صادر كرد ، به اجمال در آغاز سورهء توبه آمده است . خداى تعالى فرمود :
بَرَاءَةٌ مِنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدتُّمْ مِنْ الْمُشْرِكِينَ * فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُمُعْجِزِياللَّهِ وَأَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكَافِرِينَ * وَأَذَانٌ مِنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِىءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌلَكُمْ وَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِياللَّهِ وَبَشِّرْ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ * إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدتُّمْ مِنْ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْيَنقُصُوكُمْ شَيْئاً وَلَمْيُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَداً فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّاللَّهَ يُحِبُّالْمُتَّقِينَ * فَإِذَا انسَلَخَ الْأَشْهُرُالْحُرُمُ فَاقْتُلُواالْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ * وَإِنْ أَحَدٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَايَعْلَمُونَ * كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ .
هامش
( 1 ) - نك : سيرهء ابن هشام .