سلام داد ، به كسانىكه در مسجد بودند رو كرده ، فرمود : « مردم ! آيا شما هم سخنى را كه من شنيدم شنيديد ؟ » پاسخ دادند : « بله ، يا رسولاللَّه ! » فرمود : « قسم به آنكه جان محمّد در دست اوست ، من از اين واقعه خبر نداشتم تا اين صدا را شنيدم ! » و سپس مختصر سكوتى كرد و افزود : « كمترين فرد مسلمانان مىتواند پناه دهد ، مانيز پناه داديم آنكه را او ( زينب ) پناه داد . » « 1 »
پيامبر از مسجد برگشت و پيش دخترش آمد ، ابوالعاص نيز نزد وى بود ! به محضِ اينكه زينب پدر را ديد ايستاد و با التماس گفت : « يا رسولاللَّه ! ابوالعاص ، اگر خويشاوند است ، پسر عم است و اگر دور است پدر فرزندان است ، من او را پناه دادم ! » .
پيامبر با نگاه مهرآميز پدرانه به دو نگريست و با تأثّر گفت : « دخترم ! او را گرامى دار اما به تو نزديك نشود كه بر او حلال نيستى » « 2 » مصطفى صلى الله عليه و آله برگشت و آنها نمىدانستند چه كنند ؟ قلب زينب به او مىگفت كه روح اسلام در چهرهء ابوالعاص نمودار است اما زبانش آن را تكذيب مىكند . ابوالعاص نيز تمام آنچه را كه در قلب زينب خَلَجان داشت ، درك مىكرد ولى اين جدايى كه آن دو را پريشان ساخته و كودكانش را از پدر و مادرش دور كرده بود وى را رنج مىداد و قلبش مىخواست از سينه بپرد و دو كودك خردسال خود على و امامه را كه در خواب بودند ، بيدار كند . زينب نيز رنج ابوالعاص را احساس مىكرد ، او را صدا زد كه بيايد در كنار فرزندانش بنشيند تا براى او غذايى مهيّا سازد . ابوالعاص به حجرهاى كه كودكان در آن خفته بودند داخل شد و بر آنها نظر افكند و از جدايى ديدارشان اشك از ديده فرو باريد ! در اين حال زينب آغاز سخن كرد و گفت : « پسر خاله ! اينهمه عذاب براى چه ؟ ! » ابوالعاص با صدايى كه بوى اشك مىداد پاسخ داد : « تا ببينم خدا براى ما چه مُقَدَّر ساخته است ! » زينب نيز با صدايى نارسا و همراه با اشك گفت :
« پسر خاله ! خدا بر ما رحم آورد . » و ابوالعاص با چهرهء برافروخته سربلند كرد و گفت : آنها ديروز به من پيشنهاد كردند كه مسلمان شوم و دارايى خود را كه اموال مشركين قريش است ، بگيرم . » زينب بىدرنگ پرسيد : « تو به آنها چه پاسخى دادى ؟ » ابوالعاص گفت :
هامش
( 1 ) - طبقات ، ج 2 ، ص 63 ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 292 ، سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 313 .
( 2 ) - السيره ، ج 2 ، ص 312 ؛ تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 293 .