محاسبه ، مىتوان آمادگىهاى لازم را در نيروهاى خودى جهت مقابله بهوجود آورد . در شرايط كنونى ، با توجه به تعداد خودروها ، سرعت متوسط آنها ، طول راه و مدت زمانى كه آمادهء شركت در جنگ مىشوند ، مىتوان زمان آمادگى عمل آنها را محاسبه كرد .
در جنگهاى صدر اسلام ، اين مدت زمان با توجه به تجارب قبلى مشخص مىگرديد ؛ زيرا مسافتها با منزلهاى بين راه تعيين مىشد و معلوم بود كه در شرايط خاص ، هر چند منزل يك روز پيموده مىشود از اين رو مىدانستند كه مسافت بين بدر تا مكه چند روز است و با دانستن تاريخ و زمان حركت نيروها از مكه ، مىتوانستند حدس بزنند كه اينك به كجا رسيدهاند . در جنگ بدر ، هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله براى شناسايى نيروها حركت كرد در بين راه سفيان ضمرى را ديد . از او دربارهء نيروهاى قريش پرسيد . سفيان جواب داد : به من خبر رسيده كه فلان روز از مكه خارج شدهاند ؛ اگر اين گفته درست باشد ، الان بايد در نزديكى اين تپه باشند . « 1 »
2 - تركيب
يكى از مراحل شناسايى وضعيت دشمن ، بهدست آوردن تركيب دشمن است . تركيب بهمعناى شناسايى نام و نشان يگانها ، هويت ، سازمان و آنچه مربوط به اينها مىباشد . در اين رابطه بايد كلّيهء يگانهايى را كه در مقابل ما قرار گرفته و يا احتمال دارد به مرور وارد نبرد شوند ، مشخص نمود .
در جنگ بدر هنگامى كه دو نفر از آبرسانان قريش دستگير شدند ، پيامبر صلى الله عليه و آله از آنها پرسيد : از اشراف قريش چه كسانى شركت كردهاند ؟
هامش
( 1 ) - سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 267 و تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 302 .