فصل دوم : عوامل
1 - تعريف و اهمّيّت عامل
« عامل » ، به فرد يا سازمان و يا وسيلهاى اطلاق مىشود كه اخبار را از منابع اخبار جمعآورى كرده يا پرورش دهد و يا از عهدهء انجام هر دو برآيد . عوامل اطلاعاتى چشم و گوش فرماندهى به شمار مىروند و قبل از هر چيز و هر كس ، حركات دشمن را مىبينند .
از اين رو مهمترين وسيلهء تصميمگيرى فرمانده محسوب مىشوند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله براى كسب اطلاع از تصميمات ، طرحها ، نيروها و امكانات دشمن ، عوامل اطّلاعاتى ، را به كار مىگرفت و اگر سريهاى اعزام مىنمود ، بر استفاده از عوامل اطلاعاتى براى كسب خبر ، تأكيد مىنمود .
بهعنوان مثال ، هنگامى كه تصميم گرفت مسلمانان را به فرماندهى اسامة بن زيد براى جنگ با روميان بفرستد ، به اسامه فرمود :