در نبرد مُرَيسيْع در سال پنجم هجرى به رسول خدا صلى الله عليه و آله خبر رسيد كه تيره بَلْمُصْطَلِق از طايفه خزاعه در ناحيه فُرع رفت آمد دارند و رئيسشان در ميان بَلْمُصْطَلِق و كسان ديگرى از اعراب تلاش مىكند و آنها را براى جنگ با پيامبر صلى الله عليه و آله فرامىخواند ، از اين رو اسب و سلاح تهيه كرده و آماده حركت به مدينه هستند .
چون اين خبر به رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد بُرَيدة بن الحُصيب اسلمى را مأمور كرد تا بهسوى آنها رفته و خبر درستى از اجتماع و تحرك آنها بياورد . بريده نيز با لطافت و زرنگى خاصى به ميان آنها رفت و اطّلاعات لازم را به دست آورد و بهسوى رسول خدا صلى الله عليه و آله برگشت ، و خبر آمادگى دشمنان را باز گفت . « 1 »
- قرائن و شواهد :
با توجه به قرائن و شواهد نيز ، مىتوان به طرحريزى آينده دشمن پى برد .
در غزوه احد وقتى دشمن بهسوى مكه بازگشت ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، حضرت امير عليه السلام را براى بررسى فعّاليّت دشمن فرستاد و فرمود : ببين ، آيا شتران را سوار شدهاند و اسبان را يدك مىكشند يا به عكس ؟ كه اگر چنين است ، قصد مكه دارند . « 2 »
- ارتباطات :
منبع ديگر خبر در حين عمليات ، ارتباطات دشمن است .
كشف مكالمات و پيامهاى دشمن ، به شناسايى موقعيت و حركات يگانها و تلفات و خسارات آنان كمك مىكند .
البته بايد توجه داشت ، ارتباطات در صدر اسلام به شكل امروزى
هامش
( 1 ) - ر . ك . المغازى ، ج 1 ، ص 404 .
( 2 ) - اعلام الورى ، شيخ طبرسى ، ص 84 ؛ الصحيح فى سيرة النبى ، ج 4 ، ص 278 ؛ كامل ابن اثير ، ج 2 ، ص 160 .