جانشين پيامبر ( ص ) در مدينه
شخصيت زيد در مدينه بيشتر نمودار شد و در موقعيتهايى كه براى وى پيش آمد ، توانست شايستگيهاى خود را در اجتماع مسلمانان بروز دهد و در رديف شخصيتهاى ارزندهء جامعهء نوبنياد اسلامى قرار بگيرد . براى نمونه ، هنگامى كه پيامبر اكرم ( ص ) براى غزوه بدر اولى و غزوهء مُريَسيع از مدينه خارج مىشد ، زيد را جانشين خود قرار داد تا در غياب وى امور مسلمانان را حلّ و فصل نمايد . « 1 »
شركت در جنگها ( غزوات )
زيد در بيشتر جنگها از جمله بدر ، احد ، خندق و خيبر در كنار رسول خدا ( ص ) و دوشادوش ساير مسلمانان با دشمنان اسلام جنگيد . « 2 » او مرد حماسه و پيكار بود و شجاعت تحسين برانگيزش نشاط روحى ديگر رزمندگان را برمىانگيخت . اينك نقش زيد را در جنگهاى بدر ، احد و خندق به اختصار بررسى مىكنيم .
حضور در بدر
چون پيامبر از زمان بازگشت كاروان قريش از شام اطلاع يافت ، ياران خود را براى حمله به آن فرا خواند . آن حضرت روز يكشنبه دوازدهم رمضان با 305 نفر از مسلمانان از مدينه حركت كرد . هشت نفر از مسلمانان از نيروها عقب مانده بودند و بعداً به آنان ملحق شدند .
پيامبر و يارانش هفتاد شتر داشتند كه هر دو ، سه يا چهار نفر از يك شتر استفاده مىكردند . « 3 » پيامبر ( ص ) و على ( ع ) و زيد بن حارثه « 4 » يك شتر داشتند و به نوبت بر آن سوار مىشدند . « 5 » همراهى زيد با پيامبر خدا ( ص ) و على ( ع ) نشانهاى از شخصيت والاى زيد است .
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 407 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 251 ؛ طبقات ، ج 2 ، ص 63 .
( 2 ) . اصابه ، ج 1 ، ص 564 .
( 3 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 23 - 24 .
( 4 ) . نقل ديگرى هست كه زيد بن حارثه و حمزه و ابوكبشه و انَسه ، بنده رسول خدا ، يك شتر داشتند ( مغازى ، ج 1 ، ص 24 ؛ بحارالانوار ، ج 19 ، ص 329 ) .
( 5 ) . كامل ، ج 2 ، ص 118 .