حمزه و جعفر
پيشتر بيان شد كه در يكى از سالهاى سخت و خشكسالى ، رسول خدا ( ص ) به عموهايش ، حمزه و عباس ، پيشنهاد كرد كه هر يك از آنان يكى از فرزندان ابوطالب را از وى گرفته ، نزد خود نگاه دارند تا بارى از دوش ابوطالب برداشته شود . بدين ترتيب ، پيامبر ( ص ) على ( ع ) را برگزيد و عباس طالب را به خانه برد و حمزه جعفر را انتخاب كرد .
آنچه مسلّم به نظر مىرسد اين است كه اين گزينشها بدون مقدمه و تصادفى نبوده است ، بلكه همگونى و همسانى عميقى ميان هر يك از انتخاب كننده و انتخاب شونده وجود داشته است . على ( ع ) آينهء تمام نماى رسول خدا ( ص ) بود و جعفر جلوه تابناك حمزه ؛ به گونهاى كه تاريخ هميشه نام جعفر را در كنار نام حمزه به ثبت رسانده است و هر كجا امامان معصوم ( ع ) از دليرى و رشادت حمزه سخنى به ميان مىآوردند ، از جعفر و همسانى او با حمزه ياد مىكردند .
گذشته از رابطهء خويشاوندى ، آنچه اين دو شهيد والامقام را به يكديگر پيوند مىداد ، خصلتهاى برجسته و متعالى آن دو بزرگوار بود . جعفر در بزرگمنشى و سلحشورى و شجاعت و ستمناپذيرى و صراحت همسان حمزه به شمار مىرفت .
در شأن نزول آيهء « برخى از مؤمنان مردانى هستند كه به عهد و پيمانى كه با خدا بستند وفا كردند ، برخى در راه خدا شهيد شدند . . . » « 1 » آمده كه مصداق شهيدان در اين آيهء شريفه حمزه و جعفرند . « 2 » همچنين در شأن نزول آيهء « به جنگاوران اسلام رخصت جنگ داده شده است ، زيرا بر آنان ستم شده است » « 3 » نقل شده كه اين آيه در بارهء على ( ع ) و حمزه و جعفر نازل شده است . « 4 »
هامش
( 1 ) . مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوْا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمابَدَّلُوا تَبْدِيْلا ( احزاب ، آيهء 23 ) .
( 2 ) . ر . ك : بحارالانوار ، ج 22 ، ص 277 .
( 3 ) . اذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ( حج ، آيهء 39 ) .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 22 ، ص 278 .