گروهى از ابن عباس روايت كردهاند كه آيهء شريفه امْ حَسِبَ الَّذينَ اجْتَرَحُواْ السَّيِئاتِ انْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اْلصالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ « 1 » در بارهء على ، حمزه و عبيده از يك سو و عتبه ، شيبه و وليد از سوى ديگر نازل شده است .
از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه آيهء وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اْلصالِحاتِ انَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا اْلأَنْهارُ كُلَّما رُزِقُوْا مِنْها مِنْ ثَمَرةٍ رِزْقاً قالُوْا هذَا الَّذِى رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَاتُوْا بِهِ مُتَشابِهاً « 2 » ، در شأن حمزه و على ( ع ) و عبيده نازل شد . « 3 »
در غزوهء بنى قينقاع
غزوهء بنىقينقاع پس از جنگ بدر رخ داد . رسولخدا ( ص ) در اين واقعه براى اولين بار با بخشى از جامعهء يهوديان مدينه درگير شد . تاريخ نويسان در بارهء علت اين درگيرى نوشتهاند كه پيروزى مسلمانان در جنگ بدر ، حسادت يهوديان مدينه را برانگيخت و به پيمانشكنى و اقدامات تحريكآميز عليه مسلمانان واداشت . پيامبر ( ص ) همهء آنها را فراخواند و آنان را از كارشكنى و كارهاى ناروا بر حذر داشت و از اينكه مانند قريش طعمهء آتش قهر خداوند شوند ، بيم داد ، ولى نتيجهاى نداشت .
در اين ميان يهوديان بنى قينقاع كه كار اصلى آنها زرگرى بود ، در بازار خود به يك بانوى مسلمان اهانت كردند كه به دنبال آن ، مسلمانى عامل اين اهانت را كشت . يهوديان بنى قينقاع اجتماع كردند و مرد مسلمان را از پاى درآوردند و با اين عمل پيمان خود با رسول خدا ( ص ) را شكستند و در دژ خود موضع گرفتند . پيامبر آنان را در قلعهء خودشان محاصره كرد ، سپس آنان را از مدينه تبعيد نمود و اموالشان را مصادره كرد . آنها نخستين
هامش
( 1 ) . آيا آنان كه مرتكب كارهاى زشت و تبهكارى شدند گمان كردند كه رتبهء آنها را مانند كسانى كه به خداايمان آورده و نيكوكار شدند قرار مىدهيم تا در مرگ و زندگى يكسان باشند ؟ ( جاثيه ، آيهء 20 ) .
( 2 ) . « و مژده ده كسانى را كه ايمان آوردند و نيكوكارى پيشه كردند كه جايگاه آنان باغهايى است كه نهرها در آن جارى است . و چون از ميوههاى آن بهره مند شوند گويند اين مانند همان ميوههايى است كه پيش از اين ( در دنيا ) ما را از آن بهره بود . و از نعمتهايى همانند هم برخوردار شوند » ( بقره ، آيهء 25 ) .
( 3 ) . مناقب ، ج 3 ، ص 143 ؛ بحارالأنوار ، ج 19 ، ص 289 .