روزى عُتبة بن ربيعه - كه از بزرگان قريش بود - در انجمن سران قريش حضور داشت .
رسول خدا ( ص ) نيز تنها در مسجدالحرام نشسته بود . عتبة خطاب به قريش گفت : مىخواهيد نزد محمد روم و با وى سخن بگويم و پيشنهادهايى به او عرضه كنم تا هر يك از آنها را كه بپذيرد به او بدهيم و او دست از سر ما بردارد ؟ حاضران گفتند : ابو وليد ( كنيهء عتبه ) ما همه موافقيم ، نزد او برو و با وى گفتوگو كن . عتبه از جا برخاست و نزد رسول خدا ( ص ) رفت و گفت : برادر زادهء من . . . . « 1 » اينگونه خطاب ، به روشنى گوياى مواضع انفعالى قريش و عقبنشينى آنان در مقابله با اسلام است كه معلول گرايش حمزه به اسلام و دفاع وى از آنست .
دو تحريف
1 . در كتاب « تاريخ گزيده » آمده است كه حمزه در ماه رجب سال پنجم بعثت همراه با نخستين گروه مهاجران مسلمان از جمله عثمان و رقيه ، به فرمان پيامبر ( ص ) رهسپار حبشه شد . « 2 » اين نسبت در هيچ سيره و تاريخ ديگرى به ثبت نرسيده ، بلكه شواهدى در دست است كه خلاف آن را ثابت مىكند كه به آنها اشاره خواهد شد .
2 . تعدادى از تاريخنويسان ، اسلامآوردن عمر را اندكى پس از اسلام حمزه نوشتهاند ، به گونهاى كه همزمانى اسلام آوردن اين دو تن با كمترين فاصله زمانى از آن فهميده مىشود ، در حالىكه اين مطلب نيز با شواهد تاريخى سازگار نيست ؛ زيرا حمزه - همانگونه كه پيش از اين گفته شد - در سال دوم بعثت اسلام آورد كه بسيارى از نويسندگان از جمله مامقانى در تنقيح المقال « 3 » و ابن اثير در اسدالغابه « 4 » و اعلمى در دايرةالمعارف « 5 » به آن تصريح كردهاند . در تاريخ آمده است كه عمر پس از هجرت نخستين گروه از مسلمانان به حبشه مسلمان شد و او شصت و دومين و يا شصت و ششمين فردى بوده كه به اسلام
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 313 .
( 2 ) . تاريخ گزيده ، ص 137 .
( 3 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 375 .
( 4 ) . اسدالغابه ، ج 2 ، ص 46 .
( 5 ) . دايرة المعارف اعلمى ، ج 17 ، ص 41 .