بدين سان ابوايّوب توانست با روشن ساختن ماهيت واقعى ماجراى كشته شدن عثمان ، توطئهء معاويه را كه مىخواست با فريب اذهان عمومى ، نقش خود را در قتل عثمان پنهان كند ، به خود او باز گرداند و تبليغات او را براى بد نام ساختن ياران امام خنثى كند .
سرانجام جنگ صفين با توطئهء دشمن به آتش بس كشيده شد و از دامن آن ، خوارج منافق بيرون آمدند و جنگ ديگرى به نام نهروان بر امام تحميل شد .
تشويق و تهييج نيروها
يادآورى گذشته و رويدادهايش روشنگر و بيدار كننده است ، بهويژه براى مردمى كه مىپندارند با وجود خطر دشمن ، همچنان مىتوانند در امنيت و عدالت زندگى كنند و با شركت نكردن در جنگ بر ضد دشمنانشان و گوش ندادن به فرمان رهبرى خواهند توانست در عزّت و شرف باقى بمانند . در اين مواقع بر سران بيداردل جامعه است كه با سخنان خود مردم را براى نبرد با دشمن تشويق و آماده كنند . از اين رو است كه مىبينيم ابوايّوب انصارى به هنگام سستى افراد براى رفتن به جنگ ، اين سخنان آتشين را براى آنان ايراد مىكند :
همانا امير المؤمنين - كه خداى بزرگش دارد - مطلب را به آن كه گوش شنوا و قلب امين دارد ، رسانيد . حقيقتاً خداوند شما را به وسيلهء امير المؤمنين ( ع ) كرامتى بخشيد كه شما آنچنان كه سزاوار است آن را نپذيرفتند ؛ هنگامى كه پسر عم پيامبر و بهترين مسلمانها و سرور ايشان بعد از رسول خدا در ميان شما فرود آمد ، او كه دين را به شما آموزش مىدهد و شما را به جهاد با دشمنان فرا مىخواند . سوگند به خدا ، گويا شنوايى نداريد و بر دلهايتان مهر زده شده كه جواب نمىدهيد . !
بندگان خدا آيا ستم و دشمنى ديروز بر شما نگذشت كه همهء اسلام و شما را فرا گرفته بود ؟
پس چه بسا صاحب حقّى كه محروم بود و آبرويش بر باد رفته و بر گردهاش شلاق و بر صورتش سيلى نواخته مىشد . چون امام آمد حق را آشكار نمود ، عدل را گسترانيد و به كتاب خدا عمل كرد ، پس اين نعمت خدا را شكرگزار باشيد و خطاكارانه پشت نكنيد . « و مانند كسانى مباشيد كه گفتند شنيديم در حالى كه نمىشنيدند . » « 1 » شمشيرها را تيز كنيد ، وسائل
هامش
( 1 ) . انفال ( 8 ) ، آيهء 21 .