اين تعبير بيشتر در زمان حكومت على ( ع ) شايع شد . آن حضرت سپاهى متشكل از پنج يا شش هزار نفر داشت كه به آنها شرطة الخميس « 1 » مىگفتند و با آنان شرط كرده بود كه در ازاى ايستادگى و مقاومت و دفاع از اسلام و مسلمين تا پاى جان ، بهشت را براى آنان تضمين كند . از سخنان حضرت امير ( ع ) استفاده مىشود كه در زمان پيامبر ( ص ) نيز چنين نيرويى وجود داشته و آن حضرت با آنان چنين قرارى گذاشته بود كه يكى از آنان مقداد بن اسود بوده است . على ( ع ) به اصحابش مىفرمايد : ( پيشتازى در جنگ و پاسدارى از اسلام را تا مرز شهادت ) متعهد شويد ، من نيز در قبال آن به طلا و نقره با شما شرط نمىكنم ، بلكه بهشت را براى شما متعهد مىشوم ، همچنانكه پيامبر ما ( ص ) در گذشته به اصحابش فرمود : متعهد شويد ، به درستى كه من در برابر اين تعهد شما جز بهشت را تعهد نمىكنم و آنان عبارت بودند : از سلمان فارسى ، مقداد ، ابوذر و . . . . « 2 »
آياتى در شأن مقداد
آياتى چند از قرآن مجيد در شأن مقداد و دوستان خالص او نازل شده كه در اينجا به چند نمونه از آنها اشاره مىكنيم :
1 . وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلَوُنَ مِنَ الْمُهاجِرينَ وَ الْانْصارِ وَ الَّذينَ اتَّبَعوُهُمْ بِإِحْسانٍ رَضىَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَ اعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرى تَحْتِهَا اْلَانْهارُ خالِدينَ فيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ « 3 »
در تفسير قمى آمده است كه : اين افراد برجستگانى چون سلمان و مقداد و ابوذر و عمّار بودند كه به ولايت امير مومنان على ( ع ) ايمان آوردند و بر اين ولايت صادق و ثابت ماندند . « 4 »
هامش
( 1 ) . چون لشكر را به پنج بخش ( مقدمه ، ساقه ، قلب ، ميمنه ، ميسره ) تقسيم مىكردند خميس ناميده شدهاست . پس شرطة الخميس يعنى نيروى ويژه در سپاه كه نخستين گروه آماده به جنگ و جانفشانى بودند .
( 2 ) . اختصاص ، شيخ مفيد ، ص 2 - 3 .
( 3 ) . و پيشگامان نخستين از مهاجران و انصار و كسانى كه با نيكوكارى از آنها پيروى كردند ، خدا از ايشان خشنود و آنان [ نيز ] از او خشنودند و براى آنان باغهايى آماده كرده كه از زير [ درختان ] آن نهرها روان است . هميشه در آن جاودانهاند . اين است همان كاميابى بزرگ . ( توبه ، آيهء 100 ) .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 22 ، ص 327 .