ابن ابى الحديد گويد : « آفرين بر مادرى كه چون اشتر زاد ! اگر كسى سوگند خورد كه راستى خدا در عرب و عجم ، شجاعتر از او - جز استادش على ابن ابى طالب ( ع ) - نيافريده است ، گناهى بر او نيست » .
از كسى دربارهى اشتر پرسيدند ، گفت :
« چه بگويم دربارهى مردى كه زندگيش ، مردم شام را شكست ، و مرگش ، مردم عراق را ! » امير المؤمنين دربارهى او فرمودهاند :
« لقد كان لي كما كنت لرسول اللّه ( ص ) » اشتر ، براى من ، چنان بود كه من براى رسول خدا ( ص ) بودم .
باز فرمودهاند :
كاش ميان شما دو تا همچون او بود ، بلكه كاش يكى چون او بود تا دربارهى دشمنم چون او راى مىزد .
بنابر مدلول بعضى از احاديث ، اشتر ، يكى از انصار حضرت صاحب الأمر - عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف - مىباشد .
وى در سال 38 هجر در ساحل بحر احمر به دستور معاويه با عسل آغشته به زهر ، مسموم شد ، و بعد از شهادتش ، معاويه خطبهاى خواند و گفت :
« على ( ع ) دو دست داشت ، يكى در صفّين بريده شد ( عمّار ياسر ) و ديگرى امروز ( اشتر ) » .
چون خبر شهادت مالك اشتر به امام على ( ع ) رسيد ، بر مرگ او بسى تأسّف خوردند و بسيار اندوهناك شدند و كلماتى در مدح اشتر فرمودند .
( ر . ك : الكنى و الألقاب . ريحانة الأدب . تتمّة المنتهى ) .
31 - عدىّ بن حاتم طائى
در سال نهم هجرت ، اسلام اختيار كرد . وى از ياران و دوستداران ثابتقدم امير المؤمنين على ( ع ) است . در فتح عراق شركت جست . در جنگ جمل ، همراه على ( ع ) جنگيد و يك چشم خود را از دست داد . در جنگ صفّين ، پرچمدار بود و سه پسرش در اين جنگ