همچون گذشته تقويت كنند . ملل اسلامى با قرار گرفتن در ميانهء جغرافياى جهانى از موقعيتى بسيار مناسب براى همكارى برخوردارند . خوشبختانه ملتهاى مسلمان - به جز چند استثنا - در جوار يكديگر زندگى مىكنند كه به نوبهء خود امتياز بسيار بزرگى محسوب مىگردد . زيرا بر خلاف همسايگانى كه به چند حوزهء تمدنى تعلق دارند ، امكان ايجاد ارتباط ميان مسلمانان - با برخوردارى از تمدنى واحد - در هر سطحى آسانتر است . براى كشورهاى اسلامى بسيار آسان است كه همهء همكاريهاى اقتصادى ، يعنى : 1 . حوزهء تجارت آزاد 2 . اتحاديهء گمركى 3 . بازار مشترك 4 . و اتحاديه اقتصادى را با يكديگر داشته باشند .
اهميت اين موضوع هنگامى روشنتر مىگردد كه بدانيم همكاريهاى اقتصادى و بازرگانى به شدت در حال رشد است و اين امر به ويژه در ميان ملتهاى برخوردار از تمدن واحد همچون اتحاديه اروپا رشدى فزايندهتر دارد .
پرسش
1 . عوامل رونق بازرگانى را در تمدن اسلامى بنويسيد .
2 . روابط تجارى ميان چين و اروپا را تا پيش از سدهء سيزدهم تحليل كنيد .
3 . مهمترين راههاى تجارى در قلمرو تمدن اسلامى كداماند ؟
4 . جايگاه ايران را در دوران رونق راه ابريشم با وضعيت كنونى مقايسه كنيد .
5 . موانع رسيدن ايران به موقعيت شايسته خود در تجارت جهانى چيست ؟
6 . ايران با كدام كشورها مىتواند همكارى اقتصادى نزديكترى داشته باشد ؟ چرا ؟
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: عبد الحسين بينش
ص١٠٧