سختگيرى بر حجاج ايرانى از سوى دولت عثمانى
يكى از دشوارىهاى اين دوره ، سختگيرىهايى بود كه به تحريك دولت عثمانى و برخى عالمان آن ديار ، بر ضدّ شيعيان و حُجّاج ايرانى و عالمان شيعهء مقيم حرمين صورت مىگرفت . از مهمترينِ اين تحوّلات ، دستگيرى و شهادت شهيد ثانى در سال 965 هجرى بود كه به نوشتهء برخى مورخان ، وى را در مسجد الحرام دستگير كردند و در استانبول كشتند . در سال 976 نيز معصوم بيك صفوى را كه از اركان دولت صفوى بود ، همراه بسيارى از همراهانش در وادى فاطمه ، در يك منزلىِ مكه كشتند و اين رخداد را به اعراب بدوى نسبت دادند . همچنين در سال 1042 به تمامى حجاج ايرانى حاضر در مكه اعلام شد كه سال آينده نه آنان و نه هموطنان ايرانىشان ، حق آمدن به حج را ندارند . به نوشتهء سباعى دليل اين امر در منابع تاريخى روشن نشده است . « 1 »
در سال 1040 هجرى نيز عالمى شيعى با نام ميرزا زين العابدين كاشانى را كه هميشه در مسجد الحرام مشغول عبادت بود ، مورد ضرب و شتم قرار دادند وكشتند .
چنان كه در سال 1047 حجاج ايرانى را از حج منع كرده ، به شديدترين صورت آنان را از مكه اخراج كردند و اعلام نمودند كه از سال بعد ، اجازهء اقامهء حج را ندارند . « 2 » همچنين در سال 1088 به بهانهء آن كه شيعيان پردهء كعبه را نجس كردهاند ، در اين شهر شيعه كشى به راه انداختند و عالمى با نام سيد محمد مؤمن رضوى را در حالى كه در پشت مقام ابراهيم مشغول خواندن قرآن بود ، كشتند . همچنين در سال 1101 يا 1105 عالم ديگرى با نام شيخ حسين تنكابنى را در حالى كه پردهء كعبه را گرفته بود ، آن قدر كتك زدند كه بيمار شد و در راه مدينه درگذشت و در ربذه كنار قبر ابوذر غفارى مدفون شد . « 3 » يكى از نويسندگان ، محل قبر ابوذر را در يكصد كيلومترى خارج مدينه در مسير رياض در
هامش
( 1 ) . احمد السباعى ، تاريخ مكه ، ص 371
( 2 ) . منائح الكرم ، ج 4 ، صص 182 - 181
( 3 ) . نك : صفويان در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ج 2 ، ص 840