كتاب - در كنار كتاب اخبار مكهء ازرقى - دومين اثر كهن در بارهء تاريخ شهر مكه ، از قرن سوم هجرى است . بخشى از اين اثر از ميان رفته ، و باقى ماندهء آن ، در سه مجلد ، توسط عبدالملك ابن عبداللَّه بن دُهَيش تحقيق و در سال 1414 در شهر مكّه چاپ شده است .
* العِقْد الثمين في تاريخ البلد الأمين ؛ از امام تقىالدين محمد بن احمد الحسينى الفاسى ( 775 - 832 ) كه شرح حال بزرگان شهر مكه را بيان كرده است . كتاب ياد شده به سال 1406 توسط مؤسسة الرساله در هشت مجلّد به چاپ رسيده است .
* اتحاف الورى بأخبار امّالقرى ؛ از عمر بن فهد بن محمد ( 812 - 885 ) ، بحث خود را از سيرهء نبوى آغاز كرده و حوادث شهر مكه را به صورت سالشمار تا زمان خويش آورده است . ( 5 جلد ، مكه ، جامعة ام القرى ، 1410 ) .
* غاية المرام بأخبار سلطنة البلد الحرام ؛ از عزّالدين عبدالعزيز بن عمر بن محمد بن فهد ( 850 - 922 ) كه سالشمار تاريخ مكه بوده و در ادامهء كتاب اتحاف الورى و تكميل آن نوشته شده است .
* الإعلام بأعلام بيت اللَّه الحرام ؛ از محمد بن احمد بن محمد نهروانى ( م 990 ) ، در تاريخ مسجد الحرام و احكام فقهىِ مربوط به اين مسجد نگاشته شده و در مكه ( سال 1416 ) به چاپ رسيده است .
* تاريخ مكة المشرّفة و المسجد الحرام و المدينة الشريفه ؛ از محمد بن محمد ابن احمد مكى ( م 885 ) ، اين كتاب توسط عادل عبدالحميد العدوى تحقيق و در مكه ( المكتبة التجارية ، 1416 ) چاپ شده است .
* الأرج المسكى في التاريخ المكّى ؛ از على بن عبدالقادر طبرى ( م 1070 ) . در دو مجلد ، توسط اشرف احمد الجمال در مكه ( المكتبة التجارية 1416 ) چاپ شده است .
* تهنئة اهل الاسلام بتجديد بيت اللَّه الحرام ؛ از ابراهيم بن محمد بن عيسى ( م 1079 ) . اين كتاب در سال 1418 در مكه چاپ شده است .
* منائح الكرم في اخبار مكة و البيت و ولاة الحرم ؛ از على بن تاجالدين سنجارى . اين اثر در هفت مجلد تصحيح و چاپ شده است ( مكه ، جامعة
آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 22
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٢٢