كنار آن اطلاعات ، از دانش روحانى و راهنمايىهاى او بيشتر و بهتر بهرهمند شود .
به علاوه ، آنچه كه امروزه معمول است ، اين اطلاعات در طول سفر به زائر داده مىشود ، در حالى كه زائر از همان روز نخست ، مىتواند با مطالعهء برخى از كتابهايى كه در اين زمينه تأليف شده است ، تصوّرى از وضعيت كلى اين دو شهر مقدس داشته باشد تا هر جا كه قدم مىنهد ، از موقعيت آن پيشاپيش آگاه گردد .
اين ضرورت سبب شده است تا از روزگاران كهن ، كسانى در صدد نگارش آثارى در شناخت اين دو شهر بر آيند تا مورد استفادهء حجاج قرار گيرد . طبيعى است كه آثار پيشين ، با همهء تفصيل و ارزشى كه دارند ، نه زبانشان و نه كمّ و كيفشان ، مناسب با وضعيت اطلاعات امروزين زائران نيست ؛ به علاوه ، تغييراتى كه در هر مكان يا بنا روى داده ، ضرورتِ به روز كردن اطلاعاتِ اين قبيل آثار را - كه به هدف راهنمايى زائران نوشته مىشود - توجيه مىكند .
به همين دليل ، طى سالهاى گذشته ، بخش معاونت آموزش و پژوهش بعثهء مقام معظم رهبرى ، تلاش قابل تقديرى را آغاز كرد تا بتواند دانش زائران را در اين زمينه و زمينههاى ديگرِ حج بيشتر كند .
در زمينهء شناساندن آثار تاريخى مكه و مدينه ، آثار مستقل چندى نگاشته شده كه در حجمهاى مختلف به چاپ رسيده است . همچنين ، در نشريهء وزين « ميقات حج » تحقيقاتى در بارهء اماكن مختلف صورت گرفته كه برخى تأليف و برخى ترجمه است و به هر روى ، در روشن كردن ابعاد تاريخىِ اماكن متبركه ، كمك شايان توجّهى به علاقمندان مىكند .
نگارنده ، در سال هفتاد ، با توصيهء جناب حجة الاسلام و المسلمين آقاى سيد على قاضى عسكر - زيد عزه - نوشتنِ كتابچهاى را در اين زمينه آغاز كرد كه در سال 71 به چاپ رسيد . به مرور زمان ، در اين متن اصلاحات و اضافاتى صورت گرفت و به سال 1375 چاپ ديگرى از آن در حجمى نسبتاً مفصّلتر عرضه شد . در سال 1379 تحرير تازهاى از آن انتشار يافت كه داراى تصاوير ، نقشهها و مطالب بيشترى بود .
آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 18
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص١٨