مقدمه
مشتاقان حرم خدا و رسول صلى الله عليه و آله با سفر به اين دو حرم شريف ، افزون بر انجام مناسك حج ، در جستجوى يادگارهايى هستند كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، امير مؤمنان عليه السلام و ديگر چهرههاى برجسته و مخلص صدر اسلام از خود بر جاى گذاشتهاند . آنان علاقهمندند تا آثار متبرّك موجود در حرمين را بشناسند و با حضور در آنجا تعلّق خاطر خويش را به آن بزرگواران نشان دهند و با خواندن نماز و دعا ، توشهاى براى آخرت خويش برگيرند .
بديهى است ، هدف اصلى و اساسى در اين سفر ، انجام اعمال حج است و زائرى كه به عشق زيارت خانهء خدا و قبر پيامبر صلى الله عليه و آله عازم حجاز مىشود ، مىبايست پيش از سفر ، آگاهىهايى از چگونگى اين سفر داشته باشد و ضرورىترين كار در اين راستا ، آموختنِ مناسك حج است كه اين ، با حضور روحانى كاروان ميسور مىگردد ، اما روشن است كه اعمال ومناسك ، بخشى از سفر حج - و البته بخش مهم آن - است . آنچه كه به عنوان فضا سازى ذهنى براى انجام اعمال و زيارت اماكن متبرّكهء مكه و مدينه اهميت دارد ، آشنايى با تاريخ اين دو شهر و نيز مكانهاى قدسى آنها است كه بىشك همه علاقمند به دانستن آن هستند . در اين ميان ، تنها اشكال آن است كه زائران عزيز ، پيش از سفر ، در اين باره مطالعهاى نمىكنند و منتظر مىمانند تا همه چيز را از زبان روحانى كاروان بشنوند ، در حالى كه زائر بايد پيش از سفر ، مطالعاتى اجمالى داشته باشد و در
آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 17
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص١٧